giełda

giełda (język polski)

giełda (1.1)

wymowa:

wymowa IPA: [ˈɟɛwda], AS: [ǵeu̯da], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie 

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe

(1.2) starop. staropolski grupa ludzi, biesiadująca za wspólne pieniądze

(1.3) starop. staropolski miejsce, w którym spotykali się kupcy

(1.4) starop. staropolski pejor. pejoratywnie karczma, miejsce o złej sławie

(1.5) starop. staropolski zbieranina, zgraja

odmiana:

(1)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	giełda	giełdy
dopełniacz	giełdy	giełd
celownik	giełdzie	giełdom
biernik	giełdę	giełdy
narzędnik	giełdą	giełdami
miejscownik	giełdzie	giełdach
wołacz	giełdo	giełdy

przykłady:

(1.1) Adam długo korzystał z hossy na giełdzie, ale Stefan nie potrafił na tym korzystać.

(1.1) Grając na giełdzie, straciłem cały swój majątek.

(1.3) Panowie kupcy, jak się z sobą o pewnéy godzinie przed giełdą, albo w saméy giełdzie, o cenie namówią, tak cenę trzymaią.

(1.4) Teraz dwory pańskie są wszeteczeństwa i wszelakiey niepobożności sromotnemi giełdami.

(1.5) Nie masz się czego lękać brzmiącéy tey a gnuśnéy barbarzyńców giełdy.

składnia:

kolokacje:

(1.1) giełda samochodowa • giełda papierów wartościowych • giełda towarów • giełda staroci • giełda warszawska / londyńska / tokijska / nowojorska • reakcja giełdy

synonimy:

(1.5) hałastra, gawiedź, tłok

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik giełdowicz m rodzaj męski, giełdziarz m rodzaj męski, giełdowiec m rodzaj męski, giełdziara f rodzaj żeński

przym. przymiotnik giełdowy, giełdziarski, starop. staropolski giełdziany

związki frazeologiczne:

etymologia:

Jako pierwsze prawdopodobnie pojawiło się znaczenie (1.2), od niem. niemiecki Gilde

(1.1) od (1.3)

(1.3) od (1.2)

(1.4) ponieważ często miejscem spotkań kupców była karczma, słowo nabrało też pejoratywnego znaczenia

uwagi:

(1.4-5) por. porównaj gałda

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) stock exchange
• francuski: (1.1) bourse f rodzaj żeński
• hiszpański: (1.1) bolsa f rodzaj żeński
• niemiecki: (1.1) Börse f rodzaj żeński
• nowogrecki: (1.1) χρηματιστήριο n rodzaj nijaki
• rosyjski: (1.1) биржа f rodzaj żeński
• słowacki: (1.1) burza

źródła: