giełda
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
giełda (język polski)[edytuj]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) ekon. instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe; zob. też giełda w Wikipedii
- (1.2) ekon. stałe lub okresowe miejsce zorganizowanej detalicznej lub hurtowej sprzedaży towarów określonego rodzaju
- (1.3) starop. grupa ludzi, biesiadująca za wspólne pieniądze[1]
- (1.4) starop. miejsce, w którym spotykali się kupcy[1]
- (1.5) starop., pejor. karczma, miejsce o złej sławie
- (1.6) starop. zbieranina, zgraja
- odmiana:
- (1.1-6)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik giełda giełdy dopełniacz giełdy giełd celownik giełdzie giełdom biernik giełdę giełdy narzędnik giełdą giełdami miejscownik giełdzie giełdach wołacz giełdo giełdy
- przykłady:
- (1.1) Adam długo korzystał z hossy na giełdzie, ale Stefan nie potrafił na tym korzystać.
- (1.1) Grając na giełdzie, straciłem cały swój majątek.
- (1.2) Używane części do peceta znajdziesz tanio na giełdzie komputerowej.
- (1.4) Panowie kupcy, jak się z sobą o pewnéy godzinie przed giełdą, albo w saméy giełdzie, o cenie namówią, tak cenę trzymaią. (sic)[2]
- (1.5) Teraz dwory pańskie są wszeteczeństwa i wszelakiey niepobożności sromotnemi giełdami. (sic)[3]
- (1.6) Nie masz się czego lękać brzmiącéy tey a gnuśnéy barbarzyńców giełdy. (sic)[4]
- kolokacje:
- (1.1) giełda papierów wartościowych • giełda towarowa • giełda warszawska / londyńska / tokijska / nowojorska • reakcja giełdy • panika / krach / euforia / hossa / bessa na giełdzie
- (1.2) giełda samochodowa / kwiatowa / odzieżowa / narciarska / komputerowa / zoologiczna • giełda staroci / minerałów • kupić / kupować / dostać / wypatrzeć / sprzedać / sprzedawać coś na giełdzie
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. giełdowicz m, giełdziarz m, giełdowiec m, giełdziara f, gildia f
- przym. giełdowy, giełdziarski; starop. giełdziany
- przysł. giełdowo
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- jako pierwsze prawdopodobnie pojawiło się znaczenie (1.3), od niem. Gilde[5]
- (1.1) od (1.4)
- (1.4) od (1.3)[5]
- (1.5) ponieważ często miejscem spotkań kupców była karczma, słowo nabrało też pejoratywnego znaczenia
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) stock exchange
- chorwacki: (1.1) burza f
- czeski: (1.1) burza f
- francuski: (1.1) bourse f
- hiszpański: (1.1) bolsa f
- niemiecki: (1.1) Börse f
- nowogrecki: (1.1) χρηματιστήριο n
- rosyjski: (1.1) биржа f
- słowacki: (1.1) burza f
- szwedzki: (1.1) börs w
- źródła:
- ↑ 1,0 1,1 hasło giełda w: Samuel Bogumił Linde, Słownik języka polskiego, Warszawa, Drukarnia XX. Piiarów, 1807-1814.
- ↑ Jakub Haur, Skład abo skarbiec znakomitych sekretów oekonomiej ziemiańskiej
- ↑ Kronika polska Marcina Kromera
- ↑ Tacyt, Germania, tłum. Adam Naruszewicz
- ↑ 5,0 5,1 hasło giełda w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1985.
