walić

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

walić (język polski)[edytuj]

mężczyzna wali (1.1) w bęben
on wali (1.2) z karabinu
piorun wali (1.3)
mężczyzna wali (2.1) w worek
wieża się wali (3.3)
budynek się wali (3.4)
wymowa:
IPA[ˈvalʲiʨ̑], AS[valʹić], zjawiska fonetyczne: zmięk. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. walnąć)

(1.1) pot. wydobywać nagły, głośny, donośny dźwięk z instrumentu
(1.2) pot. strzelać z broni
(1.3) pot. o uderzeniach pioruna uderzać
(1.4) pot. rzucać coś gwałtownie, byle jak lub byle gdzie
(1.5) pot. mówić coś wprost, dosadnie
(1.6) pot. robić coś niedelikatnie, zdecydowanie
(1.7) pot. zepsuć się (o przedmiocie)
(1.8) pot. zabić
(1.9) pot. ukraść
(1.10) pot. przewracać coś
(1.11) pot. wydobywać się skądś w dużych ilościach, gwałtownie
(1.12) pot. przemieszczać się szybko i zdecydowanie, zwłaszcza tłumnie
(1.13) pot. odbywać stosunek płciowy jako strona aktywna
(1.14) pot. grub. wydzielać nieprzyjemny zapach[1]
(1.15) pot. pić alkohol[1]

czasownik przechodni niedokonany (dk. walnąć)

(2.1) pot. mocno coś lub kogoś uderzać

czasownik zwrotny niedokonany walić się (dk. walnąć się)

(3.1) posp. bić siebie samego
(3.2) bić się nawzajem
(3.3) upadać
(3.4) popadać w ruinę
odmiana:
(1.1–15, 2.1)
(3.1-4)
przykłady:
(1.3) Całą wczorajszą noc waliły pioruny.
(1.5) Nie cackaj się. Wal prosto z mostu.
(1.11) Jak się dobrze pali, to dym powinien walić drzwiami i oknami.
(1.12) Lepiej wyjdźmy po cichu. Nie musimy walić środkiem sali.
(1.13) Chciałbym mieć dla siebie i walić co wieczór.
(1.14) Nie lubię z nim gadać, strasznie mu wali z gęby.
(1.15) Wczoraj waliliśmy wódę do późna w nocy.
(3.3) Widziałem, jak od uderzenia pioruna drzewo wali się na ziemię.
(3.4) Ten stary dom się wali już.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.3) strzelać, uderzać, rąbać
(1.7) psuć się
(1.8) zabijać, mordować, ubijać
(1.9) kraść
(1.10) wywracać, obalać
(1.11) bić
(1.13) rżnąć, bzykać, dymać
(2.1) uderzać, rąbać, wbijać
(3.1) bić się, tłuc się
(3.2) bić się, tłuc się
(3.3) fikać, obalać się
antonimy:
(1.1) dotykać
(1.6) mówić delikatnie, mówić ogródkami, owijać w bawełnę
(1.7) naprawiać, reperować
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. walenie n, zwał m
przym. walnięty
związki frazeologiczne:
walić prosto z mostuwalić głową o murwalić głupawalić jak w kaczy kuperwalić ściemęwalić z grubej rurywalić na chatęwulg. walić gruchęwulg. walić koniawulg. wali mnie towulg. wal się na ryj
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 Hasło walić w: Maciej Czeszewski, Słownik polszczyzny potocznej, s. 327-328, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, ISBN 83-01-14631-1, ISBN 978-83-01-14631-3.