węzeł

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] węzeł (język polski)

wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; zob. zobacz też węzeł w Wikipedii

(1.2) mar. marynarka meteorol. meteorologia jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; zob. zobacz też węzeł w Wikipedii

(1.3) przen. przenośnie więź łącząca ludzi (i nie tylko)

(1.4) ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne

(1.5) problem trudny do rozwiązania

(1.6) bot. botanika zgrubienie łodygi z którego wyrasta liść

(1.7) mat. matematyka dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej; zob. zobacz też węzeł w Wikipedii

(1.8) daw. dawniej jednostka długości, 48 stóp; zob. zobacz też węzeł w Wikipedii

(1.9) astr. astronomia punkt, w którym płaszczyzna orbity ciała niebieskiego przecina się z ekliptyką

(1.10) daw. dawniej prezent urodzinowy lub imieninowy^[1]

odmiana: (1) wę|zeł, ~zła, ~złowi, ~zeł, ~złem, ~źle, ~źle; lm liczba mnoga wę|zły, ~złów, ~złom, ~zły, ~złami, ~złach, ~zły przykłady:

(1.1) Żeglarze znają wiele rodzajów węzłów służących m.in. do łączenia lin lub cumowania.

(1.1) Spod welonu na głowie wyglądały ogromne czarne włosy, skręcone w węzeł. (B. Prus: Faraon)

(1.2) Niszczyciel pędził z prędkością 43 węzłów.

(1.3) Między tymi ludźmi a ziemią, której się pozbywają, widocznie pękł węzeł, łączący rolnika z rolą. (B. Prus: Kroniki tygodniowe)

składnia:
kolokacje: (1.4) węzeł drogowy/autostradowy/kolejowy
synonimy: (1.1) supeł; (1.6) kolanko; (1.10) wiązanie, wiązarek, gw. gwarowe wiązarko
antonimy:
wyrazy pokrewne: zdrobn. zdrobniale węzełek; przym. przymiotnik węzełkowy, węzłowy, węzłowaty, węźlasty
związki frazeologiczne: węzeł gordyjski, węzeł małżeński
etymologia:
uwagi: tłumaczenia:

• angielski: (1.1) knot, tie; (1.2) knot; (1.7) knot
• czeski: (1.1-2) uzel m rodzaj męski
• duński: (1.1-2) knob n rodzaj nijaki
• esperanto: (1.1) nodo, banto; (1.2) nodo, knoto
• fiński: (1.1-2) solmu
• francuski: (1.1-2) nœud m rodzaj męski
• grecki: (1.2) κόμβος m rodzaj męski
• hiszpański: (1.1-2) nudo m rodzaj męski
• holenderski: (1.1-2) knoop m rodzaj męski
• islandzki: (1.1-2) hnútur m rodzaj męski
• japoński: (1.1) 結び目 (むすびめ); (1.2) ノット
• jidysz: (1.1) קנופּ m rodzaj męski (knup)
• niemiecki: (1.1-2) Knoten m rodzaj męski
• rosyjski: (1.1-2) узел m rodzaj męski
• szwedzki: (1.1) knop w rodzaj wspólny, knut w rodzaj wspólny, knyte n rodzaj nijaki; (1.2) knop w rodzaj wspólny
• włoski: (1.2) nodo m rodzaj męski

źródła:

1. ↑ Prezenty w: Anna Piotrowicz, Słownictwo i frazeologia życia towarzyskiego w polskiej leksykografii XX wieku, s. 217, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004. ISBN 83-232-1378-X.