węzeł

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: wezel

węzeł (język polski)[edytuj]

węzeł (1.1)
wrocławski węzeł (1.4) kolejowy
węzeł (1.6)
przykładowe węzły (1.7)
wymowa:
IPA[ˈvɛ̃w̃zɛw], AS[vũ̯zeu̯], zjawiska fonetyczne: nazal.asynch. ę 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; zob. też węzeł w Wikipedii
(1.2) mar. meteorol. jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; zob. też węzeł (jednostka prędkości) w Wikipedii
(1.3) przen. więź łącząca ludzi (i nie tylko)
(1.4) ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne
(1.5) problem trudny do rozwiązania
(1.6) bot. zgrubienie łodygi z którego wyrasta liść
(1.7) mat. dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej; zob. też węzeł (teoria węzłów) w Wikipedii
(1.8) daw. jednostka długości, 48 stóp; zob. też węzeł (jednostka długości) w Wikipedii
(1.9) astr. punkt, w którym płaszczyzna orbity ciała niebieskiego przecina się z ekliptyką
(1.10) daw. prezent urodzinowy lub imieninowy[1]
odmiana:
(1)
przykłady:
(1.1) Żeglarze znają wiele rodzajów węzłów służących m.in. do łączenia lin lub cumowania.
(1.1) Spod welonu na głowie wyglądały ogromne czarne włosy, skręcone w węzeł. (B. Prus: Faraon)
(1.2) Niszczyciel pędził z prędkością 43 węzłów.
(1.3) Między tymi ludźmi a ziemią, której się pozbywają, widocznie pękł węzeł, łączący rolnika z rolą. (B. Prus: Kroniki tygodniowe)
składnia:
kolokacje:
(1.4) węzeł drogowy / autostradowy / kolejowy
synonimy:
(1.1) supeł
(1.6) kolanko
(1.10) wiązanie, wiązarek, gw. wiązarko
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. zdrobn. węzełek
przym. węzełkowy, węzłowy, węzłowaty, węźlasty
związki frazeologiczne:
węzeł gordyjskiwęzeł małżeński
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Prezenty w: Anna Piotrowicz, Słownictwo i frazeologia życia towarzyskiego w polskiej leksykografii XX wieku, s. 217, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004, ISBN 83-232-1378-X.