węzeł

węzeł (język polski)

węzeł (1.1)

prędkościomierz wskazujący prędkość w węzłach (1.2)

wrocławski węzeł (1.4) kolejowy

przykładowe węzły (1.7)

wymowa:

IPA: [ˈvɛ̃w̃zɛw], AS: [vẽũ̯zeu̯], zjawiska fonetyczne: nazal. nazalizacja • asynch. ę  asynchroniczna wymowa ę 

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; zob. zobacz też węzeł w Wikipedii

(1.2) mar. marynarka meteorol. meteorologia jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; zob. zobacz też węzeł (jednostka prędkości) w Wikipedii

(1.3) przen. przenośnie więź łącząca ludzi (i nie tylko)

(1.4) ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne

(1.5) problem trudny do rozwiązania

(1.6) bot. botanika zgrubienie łodygi z którego wyrasta liść

(1.7) mat. matematyka, matematyczny dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej; zob. zobacz też węzeł (teoria węzłów) w Wikipedii

(1.8) daw. dawniej, dawny jednostka długości, 48 stóp; zob. zobacz też węzeł (jednostka długości) w Wikipedii

(1.9) astr. astronomia punkt, w którym płaszczyzna orbity ciała niebieskiego przecina się z ekliptyką

(1.10) daw. dawniej, dawny prezent urodzinowy lub imieninowy

odmiana:

(1)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	węzeł	węzły
dopełniacz	węzła	węzłów
celownik	węzłowi	węzłom
biernik	węzeł	węzły
narzędnik	węzłem	węzłami
miejscownik	węźle	węzłach
wołacz	węźle	węzły

przykłady:

(1.1) Żeglarze znają wiele rodzajów węzłów służących m.in. do łączenia lin lub cumowania.

(1.1) Spod welonu na głowie wyglądały ogromne czarne włosy, skręcone w węzeł. (B. Prus: Faraon)

(1.2) Niszczyciel pędził z prędkością 43 węzłów.

(1.3) Między tymi ludźmi a ziemią, której się pozbywają, widocznie pękł węzeł, łączący rolnika z rolą. (B. Prus: Kroniki tygodniowe)

składnia:

kolokacje:

(1.4) węzeł drogowy/autostradowy/kolejowy

synonimy:

(1.1) supeł

(1.6) kolanko

(1.10) wiązanie, wiązarek, gw. gwarowe wiązarko

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik zdrobn. zdrobniale węzełek

przym. przymiotnik węzełkowy, węzłowy, węzłowaty, węźlasty

związki frazeologiczne:

węzeł gordyjski • węzeł małżeński

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• albański: nyjë f rodzaj żeński
• angielski: (1.1) knot, tie; (1.2) knot; (1.7) knot
• arabski: (1.1) عقيدة f rodzaj żeński, عقدة f rodzaj żeński
• azerski: (1.1) törəmə, şiş
• czeski: (1.1-2) uzel m rodzaj męski
• dolnołużycki: (1.1) suk
• duński: (1.1-2) knob n rodzaj nijaki
• esperanto: (1.1) nodo, banto; (1.2) nodo, knoto
• fiński: (1.1-2) solmu
• francuski: (1.1-2) nœud m rodzaj męski
• hiszpański: (1.1-2) nudo m rodzaj męski
• holenderski: (1.1-2) knoop m rodzaj męski
• islandzki: (1.1-2) hnútur m rodzaj męski
• japoński: (1.1) 結び目 (むすびめ); (1.2) ノット
• jidysz: (1.1) קנופּ m rodzaj męski (knup)
• niemiecki: (1.1-2) Knoten m rodzaj męski
• nowogrecki: (1.2) κόμβος m rodzaj męski
• rosyjski: (1.1-2) узел m rodzaj męski
• szwedzki: (1.1) knop w rodzaj wspólny, knut w rodzaj wspólny, knyte n rodzaj nijaki; (1.2) knop w rodzaj wspólny
• wilamowski: (1.1-2) knȫta m rodzaj męski
• włoski: (1.2) nodo m rodzaj męski

źródła: