trzymać

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

trzymać (język polski)[edytuj]

zawodnik trzyma (1.1) piłkę
pies trzyma (1.1) piłkę
ktoś trzyma (1.6) słodycze w słoikach
rowerzysta trzyma się (2.1) tramwaju
oni trzymają się (2.5) za ręce
wymowa:
IPA[ˈṭʃɨ̃maʨ̑], AS[ṭšmać], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.udziąs.nazal. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać
(1.2) ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać pozycję
(1.3) zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić
(1.4) sprawować opiekę nad czymś, opiekować się czymś, dbać o to i zarządzać tym; pilnować
(1.5) pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji
(1.6) przechowywać
(1.7) pot. hodować
(1.8) pot. zamocowywać
(1.9) zatrudniać

czasownik zwrotny niedokonany trzymać się

(2.1) przytrzymywać coś w celu zachowania określonej pozycji (nieprzewrócenia się / niewypadnięcia itp.)
(2.2) być w dobrej kondycji fizycznej
(2.3) stanowić całość, nie rozpadać się
(2.4) przytrzymywać własną część ciała lub odzieży
(2.5) przytrzymywać sobie wzajemnie część ciała lub odzieży
(2.6) utrzymać określony dystans od czegoś
odmiana:
(1.1-9) koniugacja I
przykłady:
(1.1) Trzyma w ręku zegarek, ale nie chce nam podać godziny.
(1.2) Trzymaj ręce wysoko, tak żebym je widział.
(1.3) Trzymają go w więzieniu już od dwóch lat.
(1.4) Każdy kustosz musi trzymać pieczę nad zbiorami muzealnymi.
(1.5) Nie mogę go dłużej trzymać w niepewności.
(1.5) Na obecnych studiach trzyma mnie jedynie niemożność podjęcia decyzji o rezygnacji z nich
(1.6) Wszystkie swoje zapasy trzymam w spiżarni.
(1.7) Już od roku nie trzyma żadnych zwierząt.
(1.8) To dobre nici, będą trzymać mocno i szew nie pęknie.
(1.9) Trzymam tego kierowcę, bo jest dobrym pracownikiem.
(2.1) Trzymaj się poręczy, bo na schodach jest ślisko.
(2.2) On dobrze się trzyma jak na swój wiek.
(2.2) Jak dobrze trzyma się ten człowiek.
(2.3) Póki wszystko się trzyma, nie będę tego ruszać.
(2.4) Jacek upadł i z bólu trzyma się za nogę.
(2.5) Trzymaj się ode mnie z daleka, ty perwersie!
składnia:
(2.1) trzymać się + D.
(2.4) trzymać się za + B.
kolokacje:
(2.5) trzymać się blisko / daleko / na krótki dystans / na daleki dystans
synonimy:
(1.1) dzierżyć, reg. śl. dzierżeć
antonimy:
(1.1) puszczać, wypuszczać
(1.2) puszczać, opuszczać
(1.3) puszczać, wypuszczać
(1.8) puszczać
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. trzymanka ż, trzymak m, trzymanie n, dotrzymanie n, dotrzymywanie n, otrzymanie n, otrzymywanie n, podtrzymanie n, podtrzymywanie n, pootrzymywanie n, potrzymanie n, powstrzymanie n, powstrzymywanie n, pozatrzymywanie n, przetrzymanie n, przetrzymywanie n, przytrzymanie n, przytrzymywanie n, utrzymanie n, utrzymywanie n, wstrzymanie n, wstrzymywanie n, wytrzymanie n, wytrzymywanie n, zatrzymanie n, zatrzymywanie n
czas. dotrzymać dk., dotrzymywać ndk., otrzymać dk., otrzymywać ndk., podtrzymać dk., podtrzymywać ndk., pootrzymywać dk., potrzymać dk., powstrzymać dk., powstrzymywać ndk., pozatrzymywać dk., przetrzymać dk., przetrzymywać ndk., przytrzymać dk., przytrzymywać ndk., utrzymać dk., utrzymywać ndk., wstrzymać dk., wstrzymywać ndk., wytrzymać dk., wytrzymywać ndk., zatrzymać dk., zatrzymywać ndk.
związki frazeologiczne:
trzymać dwie sroki za ogontrzymać fasontrzymać język za zębamitrzymać kciukitrzymać nerwy na wodzytrzymać pieczętrzymać piontrzymać rękę na pulsietrzymać się za kieszeńtrzymać w kieszenitrzymać się kupy
etymologia:
uwagi:
w czasownikach wtórnie niedokonanych, które utworzono poprzez dodanie przedrostka temat -trzymać przechodzi w -trzymywać
tłumaczenia:
źródła: