główka

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: Główka

główka (język polski)[edytuj]

ptasia główka (1.2)
główka (1.3) kapusty
trzy główki (1.4) czosnku
szpilki z kolorowymi główkami (1.5)
główka (1.7)
główki (1.8) portu
główka (1.9)
główka (1.10) koniczyny
główka (1.12) tasiemca
główka cegły (1.13)
fajka z białą główką (1.14)
wymowa:
IPA[ˈɡwufka], AS[gu̯ufka], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn.  od głowa
(1.2) mała głowa
(1.3) o jednej kapuście lub sałacie
(1.4) o jednym czosnku
(1.5) zaokrąglone zakończenie jakiejś rzeczy
(1.6) gw.  przestępcza: kara śmierci[1]
(1.7) sport.  w piłce nożnej: odbicie piłki głową
(1.8) zwykle w liczbie mnogiej miejsce oznaczone jako wyjście z portu
(1.9) muz.  część instrumentu szyjkowego wieńcząca gryf; zob.  też główka (chordofony) w Wikipedii
(1.10) bot.  rodzaj kwiatostanu groniastego; zob.  też główka (botanika) w Wikipedii
(1.11) poligr.  pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, zachęcający do zapoznania się z całością; zob.  też lead w Wikipedii
(1.12) zool.  przednia część ciała tasiemców właściwych; zob.  też skoleks w Wikipedii
(1.13) bud.  ta ścianka cegły, która ma najmniejszą powierzchnię
(1.14) część fajki, do której nabija się i spala tytoń
(1.15) muz.  część fletu poprzecznego z ustnikiem
(1.16) biol.  przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom
(1.17) pot. , anat.  żołądź penisa; zob.  też żołądź (anatomia) w Wikipedii
odmiana:
(1.1-17)
przykłady:
(1.1) Mamusiu, boli mnie główka.
(1.2) Kogucią główkę wieńczy okazały grzebień.
(1.3) W warzywniaku dostałem piękną główkę kapusty.
(1.4) Do sosu zużyłem całą główkę czosnku.
(1.5) Zapałka zapala się przez potarcie jej główki o draskę na pudełku.
(1.6) Gdyby nie andzia, byłaby główka.
(1.7) Bramka w piątej minucie meczu padła z główki lewego pomocnika.
(1.8) O trzynastej pięć minęliśmy jachtem główki portu prawym halsem.
(1.9) Oddałem do naprawy starą gitarę z pęknięta główką.
(1.10) Mój królik lubi główki koniczyny i koszyczki mniszka.
(1.11) Dobra główka nie powinna zawierać więcej niż trzy zdania.
(1.12) Główka tasiemca nieuzbrojonego jest zaopatrzona w cztery przyssawki.
(1.13) Tak zwane wiązanie krakowskie, to cegły układane na przemian: wozówka i główka.
(1.14) Typowe fajki angielskie i holenderskie o długim cybuchu, różnią się kształtem główki.
(1.15) Od materiału, z którego wykonana jest główka, zależy barwa dźwięku fletu.
(1.16) Plemniki ssaków zbudowane z główki, wstawki i wici.
składnia:
(1.3-4) główka + D. 
kolokacje:
(1.4) główka od szpilki • główka zapałki • główka kości
(1.8) wejść w główki (portu) • minąć główki
synonimy:
(1.1) łepek, łebek
(1.2) łepek, łebek
(1.5) łepek, łebek
(1.11) lid, lead, lede, ingres
(1.12) skoleks, czerwioch
(1.17) żołądź
antonimy:
(1.5) stopka
(1.10) stopka
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  głowa f , główeczka f , główkowanie n , nagłówek m , podgłówek m , głowica f 
czas.  główkować, głowić się
przym.  główkowy, głowiasty, główny
związki frazeologiczne:
główka jak makówka, a rozumu jako naplwał (sic!) główka jak makówka, a rozumu pustogłówka pracujekażda główka ma swój rozumma szczęście jak śledziowa główka w Wielką Niedzielępaluszek i główka to szkolna wymówkapiękna główka, ale czczatrupia główka
etymologia:
(1.1-16) pol.  głowa + -ówka
uwagi:
zob.  też główka w Wikipedii
(1.4) por.  ząbek
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających zdrobnień, zobacz listę tłumaczeń w haśle: głowa
(1.6) zobacz listę tłumaczeń w haśle: kara śmierci
(1.17) zobacz listę tłumaczeń w haśle: żołądź
źródła:
  1. Stanisław Kania, Słownik argotyzmów, s. 89, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1995, ISBN 83-214-0993-8.