szalony
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
szalony (język polski) [edytuj]
- znaczenia:
przymiotnik
- (1.1) niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny
- (1.2) chory umysłowo
- (1.3) charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2)
- (1.4) niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
- (1.5) szybki (np. pościg, ruch)
- (1.6) nieszablonowy, dziwny
przymiotnik w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego
- (2.1) osoba niezrównoważona, impulsywna, nieobliczalna
- (2.2) osoba chora umysłowo
- (2.3) osoba nieszablonowa
- przykłady:
- (1.1) Ten szalony kierowca prawie na mnie wjechał.
- (1.1) Jak wiadomo szaleni naukowcy często wybuchają obłąkańczym śmiechem i są o krok od zniszczenia świata.
- (1.2) On jest szalony i bredzi od rzeczy.
- (1.3) Szalone myśli przemykały mu przez głowę.
- (1.4) To był szalony sylwester!
- (1.4) Dopadł nas szalony głód.
- (1.5) Policja, po szalonym pościgu aresztowała pirata drogowego.
- (1.6) Kocham cię, moja szalona kobieto!
- (2.1) Stój, szalony!
- (2.2) Był to monolog szalonego.
- składnia:
- synonimy:
- (1.1) niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny, narwany, niepoczytalny, niespełna rozumu, obłąkany, postrzelony, stuknięty, szajbnięty, trzepnięty, walnięty
- (1.2) obłąkany, umysłowo chory, w obłędzie, nienormalny
- (1.3) obłąkany, stuknięty, świrnięty, zbzikowany, zwariowany
- (1.4) gwałtowny, nieopanowany, obłędny, opętańczy, szaleńczy
- (1.5) gorączkowy, szybki
- (1.6) dziwaczny, nieszablonowy, pokręcony, pomylony, postrzelony, zdziwaczały, zwariowany
- (2.1-2.3) szaleniec, świr, świrus, świruska
- antonimy:
- (1.1) przewidywalny, poczytalny
- (1.2) zdrowy na umyśle, zdrów na umyśle; zdrowy psychicznie, zdrów psychicznie
- (1.4) kontrolowany, opanowany
- (1.5) powolny, rozważny
- (1.6) szablonowy
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. szał m, szalej m, szaleństwo n, szaleniec m, szalona f
- czas. szaleć, oszaleć, poszaleć, wyszaleć się
- przym. szaleńczy, szałowy
- przysł. szalenie, szaleńczo, szałowo
- związki frazeologiczne:
- jak szalony • szalona głowa • szalona pała • daw. szalona pałka • choroba szalonych krów
- etymologia:
- uwagi:
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) wild, frenzied, mad, crazy, excited, delirious, wild and wooly, crazy like a fox; (1.2) lunatic, mad, insane, loony,pot. off one's trolley, pot. ga-ga, pot. as mad as a March hare, pot. as mad as a hatter hare, pot. bryt. barking, pot. bryt. barking mad, pot. bryt. stark staring mad, pot. amer. crazy as a loon; (1.3) dotty, crazy, wild (1.4,5) crazy, wild, frantic; (1.6) mad, crazy
- arabski: (1.1) مجنون ,مسعور ,مخبل
- francuski: (1.1) fou
- sanskryt: (1.1) उन्माद
- szwedzki: (1.1) galen, dåraktig
- źródła:
