biały

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: Biały

biały (język polski)[edytuj]

biały (1.1)
biały (1.1) budynek
biała (1.2) żarówka
białe (1.3) wino
biali (2.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈbʲjawɨ], AS[bʹi ̯au̯y], zjawiska fonetyczne: zmięk.i → j 
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) mający kolor czystego śniegu
(1.2) fiz. emitujący wszystkie długości fal światła
(1.3) kulin. w odniesieniu do wina: powstały bez maceracji, w wyniku fermentacji winogron z usuniętymi skórkami, pestkami i szypułkami
(1.4) hist. związany z Białymi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek rasy białej
odmiana:
(1.1)
(1.2-4)
(2.1)
przykłady:
(1.1) Jacku, żółte litery na białym tle to chyba nie najlepszy pomysł.
(1.3) Wina białe mogą być bezbarwne, bladożółte, jasnożółte, złociste, słomkowe, bursztynowe, pomarańczowe a nawet rudawobrązowe.[1]
(2.1) Podróżnicy wierzyli, że pierwszymi białymi w tej dżungli.
składnia:
kolokacje:
(1.1) kolor biały • barwa biała • pigmentacja biała • mieć / przybierać / przybrać kolor biały (barwę białą) • zmienić / zmieniać kolor na biały • odznaczać się kolorem białym (barwą białą) • pomalować / przemalowywać / przemalować / barwić / zabarwiać / zabarwić na (kolor) biały (na biało) • biała farba • biały lakier / barwnik / pigment / odcień • białe światło • biały cień • biały śnieg • biały miś • biały niedźwiedźbocian biały • białe mięso • białe pieczywobiała rdzabiała głowaMorze Białejaskrawobiałymlecznobiałyśnieżnobiałybiałobrązowybiało-czarnybiało-czerwono-niebieskibiało-czerwono-zielono-żółtybiało-czerwonybiałoliliowybiałorudybiałoszarybłękitno-białybłękitnobiałybrązowo-białybrunatno-białyczarno-białyczerwono-białygranatowo-białyliliowobiałyniebiesko-białyrdzawo-białysrebrno-białyzielono-białyzielonkawobiałyżółto-biały
(1.2) ciało doskonale białe
(1.3) białe wino
(1.4) biała armia / Rosja
synonimy:
antonimy:
(1.1) czarny
(1.2) czarny
(1.3) czerwony
(1.4) czerwony
(2.1) kolorowy
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. białko n, biel f, bielenie n, bielik m, bielinek m, bielizna f, bielactwo n, bielmo n, białość f, białe nm.-os., bielak mzw
czas. bielić ndk., pobielić dk., zabielić dk.
przym. białawy
zdrobn. bielutki, bieluteńki
przysł. biało, bielutko, białawo, bieluteńko
związki frazeologiczne:
biała gorączkabiała kawabiała rasabiała śmierćbiałe szaleństwobiały szafirbiałe tangoreg. pozn. biały grochbiały krukbiały murzynbroń białado białego ranabiały jak ścianabiały wywiadbroń białaczarno na białymposłać na białe niedźwiedziew biały dzieńwidzieć białe myszkiwiersz biały
etymologia:
(1.1) prasł.[2]
(1.2-4, 2.1) od (1.1)
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. źródło: Festus: Poradnik winiarski
  2. Edward Łuczyński, Jolanta Maćkiewicz, Językoznawstwo ogólne. Wybrane zagadnienia, wyd. II rozszerzone i uzupełnione, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2002, s. 119.