chodzić

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

chodzić (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈxɔʥ̑iʨ̑], ASoʒ́ić], zjawiska fonetyczne: zmięk.
znaczenia:

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) poruszać się za pomocą nóg
(1.2) poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
(1.3) o mechanizmie: działać, pracować
(1.4) o środkach komunikacji: kursować
(1.5) mieć coś na myśli
(1.6) pot. spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku
(1.7) chodzącyprzen. prawdziwy, będący przykładem czegoś
(1.8) rozk. chodź, chodźmy, chodźciepodejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną
(1.9) rozk. chodź, chodźmy, chodźciepot. zachęta do zrobienia czegoś
(1.10) uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia
odmiana:
(1.1) koniugacja VIa
przykłady:
(1.1) Co rano chodzę do łazienki.
(1.1) W tym tygodniu chodziła w koszulce w paski z napisem „Possible”.
(1.2) Czy w niedzielę też chodzisz do pracy?
(1.3) Zegarek mi nie chodzi.
(1.4) Pomiędzy tymi miasteczkami nie chodzi o tej porze żaden autobus.
(1.5) Nie wiem, o co mu chodzi.
(1.6) Ela chciałaby chodzić z Jackiem, ale niestety Jacek chodzi już z Elizą.
(1.7) Antek to chodząca dobroć.
(1.8) Chodź, coś ci pokażę!
(1.9) Więc chodź, pomaluj mój świat na żółto i na niebiesko.[1]
(1.10) Dzieci chodzą do szkoły.
(1.10) Latem chodziłam na kurs języka hiszpańskiego.
składnia:
(1.6) chodzić z + N.
kolokacje:
synonimy:
(1.1) iść
(1.2) uczęszczać, chadzać
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. chodzenie n, chodzik m, chodnik m, chód m, odchody nm.-os., wychodek m, wychodne n, wychodnia f, przechodzień m.-os., dochodzenie n, dojście n, nachodzenie n, najście n, nadchodzenie n, nadejście n, naschodzenie się n, obchodzenie n, obejście n, odchodzenie n, odejście n, pochodzenie n, podchodzenie n, podejście n, podochodzenie n, poodchodzenie n, poprzechodzenie n, poprzychodzenie n, porozchodzenie się n, poschodzenie n, powchodzenie n, powschodzenie n, powychodzenie n, pozachodzenie n, przechadzanie się n, przechodzenie n, przejście n, przychodzenie n, przyjście n, rozchodzenie n, rozejście n, schodzenie n, uchodzenie n, ujście n, wchodzenie n, wejście n, wschodzenie n, wzejście n, wychodzenie n, wyjście n, zachodzenie n, zajście, znachodzenie n, znajście n, chadzanie n, iście n
czas. dochodzić ndk., dojść dk., nachodzić ndk., najść dk., nadchodzić ndk., nadejść dk., naschodzić się dk., obchodzić ndk., obejść dk., odchodzić ndk., odejść dk., pochodzić ndk., podchodzić ndk., podejść dk., podochodzić dk., poodchodzić dk., poprzechodzić dk., poprzychodzić dk., porozchodzić się dk., poschodzić dk., powchodzić dk., powschodzić dk., powychodzić dk., pozachodzić dk., przechadzać się ndk., przechodzić ndk., przejść dk., przychodzić ndk., przyjść dk., rozchodzić ndk., rozejść dk., schodzić ndk., uchodzić ndk., ujść dk., wchodzić ndk., wejść dk., wschodzić ndk., wzejść dk., wychodzić ndk., wyjść dk., zachodzić ndk., zajść dk., znachodzić ndk., znajść dk., chadzać ndk., iść ndk.
przym. chodzony
przysł. iście
związki frazeologiczne:
chodzi ochodzić jak błędna owcachodzić jak szwajcarski zegarekchodzić na rzęsachchodzić od Annasza do Kajfaszachodzić spać z kuramichodzić własnymi drogamichodzić w konkurychodzić po kolędziechodzić z alleluja (po allelui) • chodzić z barankiemchodzić z dyngusem (po dyngusie, z kurkiem, z kurkiem dyngusowym) • chodzić z gaikiemchodzić z głową w chmurachchodzić z niedźwiedziemchodzić z ogrojczykiemchodzić z podniesionym czołemchodzić z traczykiemchodzić po wykupietam, gdzie król piechotą chodzi
etymologia:
prasł. *choditi < praindoeur. *sod-iść; s przekształciło się w ch < praindoeur. *sed-siedzieć
uwagi:
(1.1-2) w odróżnieniu od „iść”, „chodzić” wyraża pewną częstość, regularność
tłumaczenia:
źródła:
  1. Zespół: Dwa plus jeden, utwór: Chodź, pomaluj mój świat, autor tekstu: Marek Dutkiewicz.