mechanizm

mechanizm (język polski)

wymowa:: IPA: [mɛˈxãɲism̥], AS: [meχãńism̦], zjawiska fonetyczne: zmięk.• wygł.• nazal. ^ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność

(1.2) książk. grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

odmiana:

(1.1-2)

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	mechanizm	mechanizmy
dopełniacz	mechanizmu	mechanizmów
celownik	mechanizmowi	mechanizmom
biernik	mechanizm	mechanizmy
narzędnik	mechanizmem	mechanizmami
miejscownik	mechanizmie^[1]	mechanizmach
wołacz	mechanizmie^[1]	mechanizmy

przykłady:: (1.1) Chroboty i zgrzyty mechanizmu nie wróżyły mu długiej żywotności.; (1.1) Integralną częścią mechanizmu obrotu koparki jest silnik hydrauliczny^[2].

składnia:

kolokacje:: (1.1) funkcjonowanie mechanizmu • mechanizm różnicowy; (1.2) mechanizm procesu / zmian • mechanizmy obronne organizmu • mechanizmy rewolucji

synonimy:: (1.1) maszyneria; (1.2) zasada

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:: (1.1) perpetuum mobile, werk

holonimy:: (1.1) maszyna, urządzenie

meronimy:

wyrazy pokrewne:: rzecz. mechanika ż, mechanik m, mechanizacja ż, mechanizowanie n, mechanizator m, zmechanizowanie n; czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.; przym. mechaniczny, mechanizacyjny, mechanizmowy; przysł. mechanicznie

związki frazeologiczne:

etymologia:: niem. Mechanismus z franc. mécanisme^[3]

uwagi:

tłumaczenia:

angielski: (1.1) mechanism; (1.2) mechanism
arabski: (1.1) آلية ż (ʾāliya)
białoruski: (1.1) механізм m; (1.2) механізм m
bułgarski: (1.1) механизъм m; (1.2) механизъм m
chiński standardowy: (1.1) uproszcz. 机制 / trad. 機制 (jīzhì); (1.2) uproszcz. 机关 / trad. 機關 (jīguān)
chorwacki: (1.1) mehanizam m; (1.2) mehanizam m
czeski: (1.1) mechanismus m; (1.2) mechanismus m
duński: (1.1) mekanisme w; (1.2) mekanisme w
esperanto: (1.1) meĥanismo
estoński: (1.1) mehhanism
fiński: (1.1) mekanismi
francuski: (1.1) mécanisme m; (1.2) mécanisme m
hebrajski: (1.1) מכניזם m (mekhanizm), מנגנון m (manganon)
hiszpański: (1.1) mecanismo m; (1.2) mecanismo m
indonezyjski: (1.1) mekanisme
interlingua: (1.1) mechanismo; (1.2) mechanismo
islandzki: (1.1) gangverk n
japoński: (1.1) 機構 (きこう, kikō)
jidysz: (1.1) מעכאַניזם m (mechanizm), מאַשינעריע ż (maszinerje), מאַשינערײַ ż (maszineraj)
kataloński: (1.1) mecanisme m
koreański: (1.1) 기계 장치 (kigye changch’i)
litewski: (1.1) mechanizmas m
łaciński: (1.1) machinatio ż
łotewski: (1.1) mehānisms m
macedoński: (1.1) механизам m (mehanizam)
niderlandzki: (1.1) mechanisme n
niemiecki: (1.1) Mechanismus m; (1.2) Mechanismus m
norweski (bokmål): (1.1) mekanisme m
nowogrecki: (1.1) μηχανισμός m; (1.2) μηχανισμός m
ormiański: (1.1) մեխանիզմ
perski: (1.1) مکانیسم (mekānism), ساز و کار (sāz-o-kār)
portugalski: (1.1) mecanismo m
rosyjski: (1.1) механизм m; (1.2) механизм m
rumuński: (1.1) mecanism n
serbski: (1.1) механизам (mehanizam) m
słowacki: (1.1) mechanizmus m
słoweński: (1.1) mehanizem m
szwedzki: (1.1) mekanism w, verk n
turecki: (1.1) mekanizma, düzenek
ukraiński: (1.1) механізм m; (1.2) механізм m
węgierski: (1.1) mechanizmus, szerkezet, gépezet; (1.2) működés
wietnamski: (1.1) cơ cấu
włoski: (1.1) congegno m, mechanismo m; (1.2) mechanismo m

źródła:

1 2 Należy do grupy rzeczowników, w których końcówkę zapisywaną w Ms. i W. lp jako „‑zmie” wymawia się alternatywnie jako „‑zmie” albo „‑źmie”.
↑ Andrzej Dudczak, Koparki: teoria i projektowanie, 2000, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
↑ Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.

[izm-1] 1 2 Należy do grupy rzeczowników, w których końcówkę zapisywaną w Ms. i W. lp jako „‑zmie” wymawia się alternatywnie jako „‑zmie” albo „‑źmie”.

[2] Andrzej Dudczak, Koparki: teoria i projektowanie, 2000, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

[3] Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.

[1]

[2]

[3]