kosz
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] kosz (język polski)
wymowa: wymowa
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego
- (1.2) jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)
- (1.3) pojemnik na odpady
- (1.4) obóz Tatarów lub Kozaków (język staropolski)
- (1.5) pot. koszykówka
odmiana: (1.1-5) lp kosz, ~a, ~owi, ~, ~em, ~u, ~u; lm ~e, ~y/~ów, ~om, ~e, ~ami, ~ach, ~e przykłady:
- (1.1) Na podłodze stał kosz z węglem.
- (1.2) Wchodząc do sklepu, wzięła kosz.
- (1.3) Wrzuć te papierki do kosza.
- (1.4) W drodze powrotnej natknęli się na kosz Tatarów.
- (1.5) Na mnie nie licz: jutro gram w kosza.
składnia:
kolokacje: (1.3) kosz na śmieci, wrzucić coś do kosza; (1.4) stanąć koszem; (1.5) wsadzić kosza (wrzucić piłkę do kosza)
synonimy: (1.1-3) pojemnik; (1.1) plecionka; (1.3) kubeł, śmietnik; (1.4) obóz, obozowisko; (1.5) koszykówka
antonimy:
wyrazy pokrewne: rzecz. koszyk, koszyczek, koszykówka, koszykarz, koszyczkowe; przym. koszowy
związki frazeologiczne: dać kosza, dostać kosza
etymologia: (1.1-1.2) słowo o rodowodzie słowiańskim; może z łacińskiego quasillum, ale to niepewne (1.3) z tureckiego kosz w narzeczu dżagatajskim: obóz, wojsko
uwagi: (1.4) słowo używane w języku staropolskim tłumaczenia:
- angielski: (1.1) basket; (1.4) basketball
- duński: (1.1,2,5) kurv w
- francuski: (1.1) corbeille f; (1.1-2,5) panier m
- grecki: (1.1-2,5) καλάθι n
- hiszpański: (1.1) cesta f, cesto m; (1.5) baloncesto m
- niemiecki: (1.1-2) Korb m; (1.3) Abfallkorb m; (1.5) Korbball m, Basketball m
- perski: (1.1) سبد sabad
- rosyjski: (1.1-2) корзина f
- szwedzki: (1.1) korg w
- ukraiński: (1.1-2) корзина f, кошик m; (1.4) кіш m
- włoski: (1.1) cestino m
źródła:
- Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, 1927.
