Przejdź do zawartości

bańka

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Podobna pisownia Podobna pisownia: Banka banka banka- báŋka
bańka (1.1)
bańka (1.2)
bańki (1.4)
bańki (1.7)
bańki (1.10)
wymowa:
, IPA: [ˈbãɲka], AS: [bãńka], zjawiska fonetyczne: nazal.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) blaszane naczynie na płyny
(1.2) pot. bańka mydlana
(1.3) szklany, kulisty przedmiot
(1.4) med. szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej
(1.5) przen. pot. więz. milion złotych[1]
(1.6) gw. (Rogi i Śląsk Cieszyński)[2][3], reg. (Kraków i Kresy)[4] bombka na choinkę
(1.7) przen. więz. głowa[1]
(1.8) przen. środ. uczn. ocena niedostateczna
(1.9) przen. więz. wódka
(1.10) przen. slang. stan otępienia umysłu po spożyciu alkoholu lub marihuany
odmiana:
(1.1-10)
przykłady:
(1.1) Co rano sąsiad przynosił nam bańkę świeżego mleka z porannego udoju.
(1.4) Kiedy Jacek chorował, babcia zwykle stawiała mu bańki.
(1.5) Jak się ma mieszkanie za dwie bańki, to trzeba podjechać pod nie furą za trzy bańki[5].
(1.6) Mama kupiła nowe bańki na choinkę.
(1.7) Dostał w bańkę i osunął się po futrynie[5].
(1.8) Marek dostał bańkę, bo nie przeczytał lektury.
składnia:
kolokacje:
(1.1) bańka na mleko • bańka mleka / spirytusu / piwa
(1.2) bańka mydlana
(1.4) stawiać / postawić bańki
(1.5) więz. paczka baniek[1]
(1.8) więz. z bańki[1]dostać z bańki
(1.10) być na bańce
synonimy:
(1.1) baniak
(1.2) bąbelek, pęcherzyk
(1.5) duża bańka; więz. melon[1]
(1.7) więz. baniak, czapa, dekiel[1]
(1.9) niedostateczny, pała
(1.10) bania
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. baniak m, bania ż
zdrobn. banieczka ż
przym. bańkowaty, bańkowy, baniowaty
związki frazeologiczne:
na bańcebańka informacyjnakażda bańka pęknąć musipękać jak bańka mydlanaprysnąć jak bańka mydlanapuszczać bańki nosem
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
(1.6) zobacz listę tłumaczeń w haśle: milion
(1.7) zobacz listę tłumaczeń w haśle: bombka
(1.8) zobacz listę tłumaczeń w haśle: głowa
(1.9) zobacz listę tłumaczeń w haśle: niedostateczny
(1.10) zobacz listę tłumaczeń w haśle: wódka
źródła:
  1. 1 2 3 4 5 6 Maciej Szaszkiewicz, Słownik gwary więziennej, w: Tajemnica grypserki. cz. II, Kraków 1997, s. 185.
  2. Cieszyński słownik gwarowy, Józef Golec, Macierz Ziemi Cieszyńskiej, Cieszyn 1989.
  3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „bańka” w: Teresa Drozd, Słownik gwary wsi Rogi na Podkarpaciu, red. nauk. Dorota Krystyna Rembiszewska, Kazimierz Sikora, Gmina Miejsce Piastowe, Stowarzyszenie Miłośników Wsi Rogi, Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie, Rogi 2025, ISBN 978-83-64457-94-4, s. 261.
  4. Katarzyna Banach, Polszczyzna kresowa przeniesiona z województwa tarnopolskiego na ziemię głubczycką. Rozprawa doktorska, Łódź 2016, s. 139.
  5. 1 2 z Internetu