ciemny

ciemny (język polski)

wymowa:

wymowa, IPA: [ˈʨ̑ɛ̃mnɨ], AS: [ćẽmny], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • nazal. nazalizacja 

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) o kolorach – czarny lub (częściej) odcień czarnego; kolor przy całkowitym lub częściowym braku światła

(1.2) o cerze – odcień między jasną a czarną; opalona; ogorzała; śniada

(1.3) o człowieku – zacofany, nieświadomy, pozbawiony wiedzy

(1.4) pot. potocznie o działaniach – niejasne/tajne interesy/przedsięwzięcia, nieformalne/nielegalne powiązania

odmiana:

(1.1)

 

przypadek	liczba pojedyncza				liczba mnoga
	m.-os. rodzaj męskoosobowy/mzw rodzaj męskozwierzęcy	mrz rodzaj męskorzeczowy	f rodzaj żeński	n rodzaj nijaki	m.-os. rodzaj męskoosobowy	nm.-os. rodzaj niemęskoosobowy
mianownik	ciemny		ciemna	ciemne	ciemni	ciemne
dopełniacz	ciemnego		ciemnej	ciemnego	ciemnych
celownik	ciemnemu		ciemnej	ciemnemu	ciemnym
biernik	ciemnego	ciemny	ciemną	ciemne	ciemnych	ciemne
narzędnik	ciemnym		ciemną	ciemnym	ciemnymi
miejscownik	ciemnym		ciemnej	ciemnym	ciemnych
wołacz	ciemny		ciemna	ciemne	ciemni	ciemne
stopień wyższy ciemniejszy przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga m.-os. rodzaj męskoosobowy/mzw rodzaj męskozwierzęcy mrz rodzaj męskorzeczowy f rodzaj żeński n rodzaj nijaki m.-os. rodzaj męskoosobowy nm.-os. rodzaj niemęskoosobowy mianownik ciemniejszy ciemniejsza ciemniejsze ciemniejsi ciemniejsze dopełniacz ciemniejszego ciemniejszej ciemniejszego ciemniejszych celownik ciemniejszemu ciemniejszej ciemniejszemu ciemniejszym biernik ciemniejszego ciemniejszy ciemniejszą ciemniejsze ciemniejszych ciemniejsze narzędnik ciemniejszym ciemniejszą ciemniejszym ciemniejszymi miejscownik ciemniejszym ciemniejszej ciemniejszym ciemniejszych wołacz ciemniejszy ciemniejsza ciemniejsze ciemniejsi ciemniejsze
stopień najwyższy najciemniejszy przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga m.-os. rodzaj męskoosobowy/mzw rodzaj męskozwierzęcy mrz rodzaj męskorzeczowy f rodzaj żeński n rodzaj nijaki m.-os. rodzaj męskoosobowy nm.-os. rodzaj niemęskoosobowy mianownik najciemniejszy najciemniejsza najciemniejsze najciemniejsi najciemniejsze dopełniacz najciemniejszego najciemniejszej najciemniejszego najciemniejszych celownik najciemniejszemu najciemniejszej najciemniejszemu najciemniejszym biernik najciemniejszego najciemniejszy najciemniejszą najciemniejsze najciemniejszych najciemniejsze narzędnik najciemniejszym najciemniejszą najciemniejszym najciemniejszymi miejscownik najciemniejszym najciemniejszej najciemniejszym najciemniejszych wołacz najciemniejszy najciemniejsza najciemniejsze najciemniejsi najciemniejsze

przykłady:

(1.1) Justynie bardzo do twarzy w ciemnej zieleni.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

(1.1) jasny

(1.2) blady

(1.3) światły

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik ciemnota f rodzaj żeński, ciemność f rodzaj żeński, ciemniak m rodzaj męski, ciemniaczka f rodzaj żeński, ciemnia f rodzaj żeński, ciemnica f rodzaj żeński, ściema f rodzaj żeński, zaćmienie n rodzaj nijaki

przym. przymiotnik ściemniony, ciemniutki

przysł. przysłówek ciemno

czas. czasownik ściemniać, ściemnić, zaciemnić, zaciemniać

tem. słow. temat słowotwórczy ciemno-

związki frazeologiczne:

etymologia:

słowiańskie *temen

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) dark
• arabski: (1.1) مظلم ,داكن ,غامق
• białoruski: (1.1) цёмны
• chorwacki: (1.1) taman
• dolnołużycki: (1.1) śamny
• duński: (1.1) mørk
• esperanto:(1.1) nigra, malluma
• hebrajski: (1.1) כהה
• hiszpański: (1.1-4) oscuro; (1.3) mentecato
• interlingua: (1.1) obscur, tenebrose; (1.3) analphabete, analphabetic, ignorante, illitterate
• islandzki: (1.1) myrkur
• itelmeński: (1.1) тхунлах
• japoński: (1.1-2) 黒い
• jidysz: (1.1) טונקל
• kaszubski: (1.1) czôrny; (1.1,3) cemny
• niemiecki: (1.1) dunkel
• nowogrecki: (1.1, 4) σκούρος; (1.2) μελαχρινός; (1.3) κουτός, τούβλο
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.1) ; (1.3) być ciemnym, ciemniak:
• rosyjski: (1.1) тёмный, чёрный; (1.2) смуглый
• sanskryt: (1.1) श्याम
• slovio: (1.1) temnju (темнйу)
• węgierski: (1.1) sötét

źródła: