anioł

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: Aniołãniół

anioł (język polski)[edytuj]

anioł (1.1)
anioł (1.3)
anioł (2.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈãɲɔw], AS[ãńou̯], zjawiska fonetyczne: zmięk. nazal. 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel.  istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; zob.  też anioł w Wikipedii
(1.2) pot. , przen.  szlachetny, dobry człowiek
(1.3) pot. , uczn. , przen.  piękna dziewczyna[1]
(1.4) pot. , przen.  ktoś, kto czuwa nad kimś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. ; zob. : raszpla, raszpla zwyczajna, anioł morski, skwat, ryna; zob.  też anioł w Wikipedii
odmiana:
(1.1-4)
(2.1)
przykłady:
(1.1) Pani Felicja twierdzi, że widziała anioła.
(1.2) Nasz sąsiad jest prawdziwym aniołem.
składnia:
kolokacje:
(1.1) Anioł PańskiAnioł Stróż • anioł śmierci / ciemności / zemsty / zagłady
synonimy:
(1.1) stróż, dobry duch, skrzydlaty, świetlisty
(1.2) samarytanin, altruista, dobra dusza, człowiek o gołębim sercu
(1.4) anioł stróż
(2.1) raszpla, raszpla zwyczajna, anioł morski, skwat, ryna
antonimy:
(1.1) diabeł, szatan, demon
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  angelolog m.-os. , angelologia f , Anioł m.-os. , Aniela f , Anielka f , aniołowate nm.-os. , anielskość f , anielstwo n 
forma żeńska anielica f , anieliczka f 
zdrobn.  anielątko n , aniołek m , anielik m 
przym.  anieli, anielski, angelologiczny, aniołowy, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty
przysł.  anielsko
czas.  anieleć, rozanielić się
związki frazeologiczne:
(1.1) anioł dobrocianioł przeleciał / jakby anioł przeleciałbyć aniołemstać jak anioł w ciąży[3]upadły anioł
etymologia:
(1.1) czes.  anděl[4] < łac.  angelus[5] < gr.  ἄγγελος (angelos)[5][6]poseł[5][7]; wysłannik; zwiastun
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych
zob.  też anioł w Wikicytatach
zob.  też anioł (ujednoznacznienie) w Wikipedii
tłumaczenia:
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: raszpla
źródła:
  1. Małgorzata Kasperczak, Monika Rzeszutek, Joanna Smól, Halina Zgółkowa, Nowy słownik gwary uczniowskiej, red. Halina Zgółkowa, s. 18, Wrocław, Wydawnictwo EUROPA, 2004, ISBN 83-88962-71-X.
  2. hasło anioł w: Wielki słownik ortograficzny, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. Jan Miodek, Od świętego Marcina zima się zaczyna, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987.
  4. Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 23.
  5. 5,0 5,1 5,2 hasło anioł w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1927.
  6. hasło Anioł w: Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, s. 46, Warszawa, Rytm, 2003, ISBN 83-7399-022-4.
  7. hasło anioł w: Słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Naukowe PWN, wyd. 1995 i nn.