kobieta

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

kobieta (język polski)[edytuj]

kobieta (1.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[kɔˈbʲjɛta], AS[kobʹi ̯eta], zjawiska fonetyczne: zmięk.i → j 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dorosły człowiek płci żeńskiej; zob. też kobieta w Wikipedii
(1.2) st.pol. obraź. osoba płci żeńskiej[1]
odmiana:
(1.1-2)
przykłady:
(1.1) Seksizm życzliwy dotyczy właśnie przekonań o tym, że kobiety wyjątkowe, wymagają opieki i ochrony, uzupełnieniem mężczyzny, który bez życiowej partnerki nie będzie szczęśliwy[2].
(1.1) Budzę się rano z moją kobietą u boku wspaniale. Czego chcieć więcej od życia[3]
składnia:
kolokacje:
(1.1) być / stawać się kobietą • czasopismo dla kobiet
synonimy:
(1.1) pani; przest. niewiasta, białogłowa; żart. babka, baba; pogard. babsko; symbol. ; skr. K
antonimy:
(1.1) mężczyzna
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. kobiecość f, kobieciarstwo n, kobieciarz m
zdrobn. kobietka f, kobieciątko n, kobiecina f, kobiecinka f
zgrub. kobiecisko n, kobieton m
przym. kobiecy
przysł. kobieco, po kobiecemu
związki frazeologiczne:
kobieta zmienną jestkobieta fatalnakobieta lekkich obyczajówkobieta wyzwolonakobieta sukcesukobieta czyjegoś życiakobieta z przeszłościąkobieta upadłakobieta w kwiecie wiekukobieta w wieku balzakowskimwino, kobiety i śpieww kobiecym sercu społem mieszka diabeł z aniołemz kobietami wielka bieda, lecz bez kobiet żyć się nie da; zobacz też: przysłowia o kobiecie
etymologia:
(1.1) od (1.2)[1]
(1.2) st.pol. kobchlew (jedna z możliwości; obrządzanie świń należało do obowiązków kobiecych) lub st.pol. kobakobyła, albo jeszcze inne. Dziwna końcówka „-ieta” zgadza się z końcówkami ówczesnych (XVI w.) imion „Bieta”, „Elżbieta”, „Greta”, „Markieta”. Słowo „kobieta” weszło w użycie dopiero w XIX wieku, wypierając określenie „niewiasta”. Wcześniej było mianem obelżywym, uwłaczającym; w okresie między 1550-1700 obecnym prawie wyłącznie w tzw. literaturze sowizdrzalskiej, fraszkach.[4]
uwagi:
zob. też kobieta w Wikicytatach
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 Halina Kurkowska, O zmianach znaczeń wyrazów, „Poradnik Językowy” z. 3, 1949, s. 14.
  2. Anna Stefaniak, Michał Bilewicz, Mikołaj Winiewski, Uprzedzenia w Polsce, s. 210
  3. Dawid Piątkowski, Ego vs Ja, 2016
  4. Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1927.