abecadło

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] abecadło (język polski)

wymowa: wymowa ^?/i, IPA: [ˌabɛˈʦ̑adwɔ], AS: [abecadu̯o], zjawiska fonetyczne: akc. pob. akcent poboczny
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku

(1.2) przen. przenośnie podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.

(1.3) gra towarzyska w XVIII wieku, obecnie znana jako „państwa i miasta”

odmiana: (1.1-3) lp liczba pojedyncza abecad|ło, ~ła, ~łu, ~ło, ~łem, ~le, ~ło; lm liczba mnoga ~ła, ~eł, ~łom, ~ła, ~łami, ~łach, ~ła przykłady:

(1.1) Polskie abecadło składa się z 32 liter.

(1.1) Abecadło z pieca spadło. (Julian Tuwim, Abecadło)

(1.1) Jaś musi się jeszcze podszkolić w abecadle.

(1.2) Pan chce zostać profesjonalistą, jak pan nawet nie zna komputerowego abecadła?

(1.3) Graliśmy wczoraj w abecadło.

składnia:
kolokacje: (1.2) ~ ekonomii/fotografii/...
synonimy: (1.1) alfabet; (1.2) ABC
antonimy:
wyrazy pokrewne: rzecz. rzeczownik abecedariusz, abecadlarz, abecadlarka, abecadlnik; przym. przymiotnik abecadłowy, abecadlny
związki frazeologiczne:
etymologia: łac. łacina abecedarium → starop. staropolski obiecadło → starop. staropolski abiecadło^[1]; źródłosłów dla ros. rosyjski абецадло^[2]
uwagi: zob. zobacz też abecadło w Encyklopedii staropolskiej tłumaczenia:

(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle → alfabet

• grecki: (1.2) αλφαβητάρι n rodzaj nijaki
• hiszpański: (1.2) abecé m rodzaj męski, abecedario m rodzaj męski
• rosyjski: (1.1) абецадло; (1.2) азбука f rodzaj żeński
• ukraiński: (1.1) азбука f rodzaj żeński, абетка f rodzaj żeński

źródła:

1. ↑ hasło ABC w: Krystyna Długosz-Kurczabowa, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 13, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-14361-9.
2. ↑ Wiesław Witkowski, Nowy słownik zapożyczeń polskich w języku rosyjskim, s. 1, Kraków, Universitas, 2006. ISBN 83-242-0736-8.