kulig

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: kullig

kulig (język polski)[edytuj]

kulig (1.1)
kulig (1.1)
kulig (2.1)
wymowa:
IPA[ˈkulʲik], AS[kulʹik], zjawiska fonetyczne: zmięk.wygł. wymowa ?/i
homofon: kulik
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. daw. zabawa zapustna połączona z objeżdżaniem na saniach domów sąsiedzkich[1][2][3], później także kawalkada sań jadących dla zabawy; zob. też kulig w Encyklopedii staropolskiej; zob. też kulig w Wikipedii
(1.2) przejażdżka sankami połączonymi i zaprzęgniętymi do konia lub pojazdu mechanicznego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. zob. kulik[2][4]
(2.2) łow. przest. każdy drobny ptak (np. siewka, komusznik, biegus, brodziec, piaskowiec)[2]
odmiana:
(1.1-2)
(2.1-2)
przykłady:
(1.1) A kulig wciąż pędził galopem, krzycząc, gwiżdżąc, śpiewając, strzelając z batów, choć droga była pełna zatok.[5]
(1.1) Poczynały się te kuligi zwyczajnie w przedostatni tydzień zapustny i trwały do Wstępnej Środy. Że takowe kuligi najwięcej bawiły się pijatyką i obżarstwem, przeto mniej dbając o tańce, przestawali na jakim takim skrzypku, czasem z karczmy porwanym albo między służącą czeladzią wynalezionym[1]
składnia:
kolokacje:
(1.1-2) jechać kuligiem • objeżdżać kuligiem
synonimy:
(1.1) daw. kulik, szlichtada
(1.2) reg. kulik
(2.1-2) kulik
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. kuligowicz przym. (1.1-2) kuligowy
(2.1) kuligowaty
związki frazeologiczne:
etymologia:
(1.1) Etymologia słowa nie jest jasna. Prawdopodobnie od pol. kulik (jak pierwotnie zresztą nazywano tę zabawę), gdyż szlachta w tłumnym i szumnym korowodzie odwiedzała dwory sąsiedzkie, szukając rzekomo ptaka kulika[6]. O takim źródle tego słowa może świadczyć również fakt, iż wodzirej podczas zabawy kuligowej miał na sobie maskę z długim ptasim dziobem[7]. Być może źródła skojarzenia głośnej zabawy z kulikiem należy szukać w fakcie, iż ptaki o tej nazwie były dokuczliwe ze względu na naprzykrzanie się i krzykliwość. Możliwe jest także pochodzenie od pol. kula, gdyż jako sygnału do kuligu używano laski z kulą, którą przesyłano od domu do domu[2][3][8]. Etymologii słowa dopatrywano się również w pol. kul[3] (zdrobn. kulik[2]), co znaczyło snop czegoś, a w tym przypadku mogło oznaczać zebranych na zabawę sąsiadów[3].
uwagi:
(1.2) zobacz też: sankada
tłumaczenia:
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: kulik
źródła:
  1. 1,0 1,1 w:Jędrzej Kitowicz: O zapustach i kuligach
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło kulig w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. II, s. 626, Warszawa 1900–1927.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Hasło Kulig w: Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska, 1900–1903.
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło kulig w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  5. Bolesław Prus: Placówka
  6. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 281, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1927.
  7. Karnawał w: Anna Piotrowicz, Słownictwo i frazeologia życia towarzyskiego w polskiej leksykografii XX wieku, s. 267, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004, ISBN 83-232-1378-X.
  8. „Wisła”, VII, s. 169.

kulig (język szwedzki)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) pot. infant. zabawny, fajowy
odmiana:
(1.1) kulig, kuligt, kuliga; st. wyższy kuligare; st. najwyższy kuligast
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) kul, rolig, lustig, skojig
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
szw. kul + -igfajny + przyrostek tworzący przymiotniki
uwagi:
źródła: