proszę

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

proszę (język polski) [edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA: [ˈprɔʃɛ], AS: [proše], zjawiska fonetyczne: denazal. 
znaczenia:

czasownik, forma pochodna

(1.1) 1. os.  lp , ter.  → zob. : prosić

zwrot grzecznościowy

(2.1) zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś
(2.2) zwrot używany zamiast trybu rozkazującego
(2.3) potwierdzenie wykonania prośby
(2.4) zapytanie, gdy się nie dosłyszało lub jakoby przesłyszało (prośba o powtórzenie)

wykrzyknik

(3.1) zaproszenie do czegoś lub podkreślenie ofiariowania czegoś
(3.2) zdziwienie lub westchnienie, że coś się sprawdziło czy stało lub stanie
odmiana:
(1.1) zob. : prosić
przykłady:
(2.1) Proszę pana/pani, czy mogę otworzyć okno? (zamiast: panie/pani/księże)
(2.2) Proszę przestać! Co pan robi?! (zamiast: przestań)
(2.3) – Przepraszam, może pan podać mi sałatkę? – Proszę. – Dziękuję. (przy stole)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) błagam
(2.1) przepraszam
(3.2) no proszę, jednak, o!
antonimy:
(1.1) nie proszę
wyrazy pokrewne:
czas.  prosić
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(2) "proszę pani" czy "proszę panią": w zwrocie grzecznościowym stosujemy zawsze pierwszą formę, z dopełniaczem ("proszę pani"). Druga forma, z biernikiem, ("proszę panią") jest formą (1.1), jak w zdaniu "proszę panią o całusa".
zobacz też: przepraszam • proszę • dziękuję
tłumaczenia:
źródła:
Źródło „http://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=proszę&oldid=3047300”