kwiecień

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

kwiecień (język polski)[edytuj]

kwiecień (1.1) w parku
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ], AS[kfʹi ̯ėćė̃ń], zjawiska fonetyczne: zmięk. utr. dźw. podw. art. nazal. i → j  
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); zob.  też kwiecień w Wikipedii
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) Kwiecień jest moim ulubionym miesiącem.
składnia:
kolokacje:
(1.1) w kwietniu, pierwszy kwietnia, pierwszego kwietnia
synonimy:
(1.1) reg. śl.  apryl
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  kwiaciarz m , kwietniówka f , kwiat m , kwietnik m 
czas.  kwiecić ndk. , ukwiecić dk. , kwitnąć dk. , zakwitać ndk. , ukwiecić dk. , ukwiecać ndk. 
przym.  kwietniowy, kwiecisty, kwietny
przysł.  kwietniowo, kwieciście, kwietnie
związki frazeologiczne:
w marcu koty, w kwietniu psy, a dopiero w maju my; zobacz też: przysłowia o miesiącach
etymologia:
od prasł.   *květьńь oznaczającego okres kwitnienia roślin, a to od prasł.   *květъ, czyli kwiatu[1]; inne, dawne nazwy czwartego miesiąca w roku to: łżykwiat[2][3], dębień[3], reg.  łudzikwiat[4][5], reg.  łżekwiat[4]
uwagi:
Niepoprawne jest wyrażenie w miesiącu kwietniu; poprawnie: w kwietniu.
Gdy podajemy datę, używamy wyrazu kwiecień w dopełniaczu, a nie w mianowniku, np. pierwszy kwietnia, nie pierwszy kwiecień[6].
zob.  też kwiecień w Wikicytatach
zobacz też: styczeńlutymarzecmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień
tłumaczenia:
źródła:
  1. Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 278, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006, ISBN 83-08-03648-1.
  2. rozdział XXIII, Nazwy miesięcy w: Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. Witold Taszycki, s. 136-137, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  3. 3,0 3,1 hasło Miesiąc, nazwy miesięczne w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 334, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1927.
  4. 4,0 4,1 hasło łudzikwiat w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. II, s. 823, Warszawa 1900–1927.
  5. Październik, bo wtedy odpadają paździerze w: Maciej Malinowski, Obcy język polski.
  6. Jan Miodek, Sienkiewicza 30, mieszkania 5, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987.