październik

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

październik (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[paʑˈʥ̑ɛrʲɲik], AS[paźʒ́erʹńik], zjawiska fonetyczne: zmięk. 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); zob.  też październik w Wikipedii
(1.2) starop.  listopad[1]
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) W październiku zaczyna się rok akademicki.
składnia:
kolokacje:
(1.1) w październiku • dwudziestego października
synonimy:
(1.1) daw.  pościernik
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym.  październikowy
związki frazeologiczne:
zob. też: przysłowia o miesiącach
etymologia:
od słowa paździerze i okresu międlenia lnu i konopi – paździerze były odpadkami z tego procesu[2]; inne, dawne nazwy dziesiątego miesiąca w roku to, za Taszyckim[3]: listopad, listopadł, paździerzeń
uwagi:
W polszczyźnie w znaczeniu (1.1) od XV w.[2]
Niepoprawne jest wyrażenie w miesiącu październiku; poprawnie: w październiku.
Gdy podajemy datę, używamy wyrazu październik w dopełniaczu, a nie w mianowniku, np. pierwszy października, nie pierwszy październik[4].
zob.  też październik w Wikicytatach
zobacz też: styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńlistopadgrudzień
tłumaczenia:
źródła:
  1. Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 119.
  2. 2,0 2,1 Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 419, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006, ISBN 83-08-03648-1.
  3. rozdział XXIII, Nazwy miesięcy w: Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. Witold Taszycki, s. 136-137, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  4. Jan Miodek, Sienkiewicza 30, mieszkania 5, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987