grudzień

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

grudzień (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ], AS[gruʒ́ė̃ń], zjawiska fonetyczne: zmięk.podw. art.nazal.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); zob. też grudzień w Wikipedii
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) Grudzień jest moim ulubionym miesiącem ze względu na Święta Bożego Narodzenia.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. gruda f
przym. grudniowy
związki frazeologiczne:
w grudniu po południu
zobacz też: przysłowia o miesiącach
etymologia:
od prasł. <span class="shortcut-content" title="słowo rekonstruowane" data-collapsed="" data-expanded="słowo rekonstruowane">*grudьńь[1] oznaczającego okres, gdy ziemia jest zamarznięta, pokryta grudami[1]; inne, dawne nazwy dwunastego miesiąca w roku to: prosień[2], listopad[1], a także, za Kłosińską[3]: gódnik, jadwent, jadwient, prosinec
uwagi:
Grudzień lub grudnia w polszczyźnie w znaczeniu (1.1) od XV w.[1]
Niepoprawne jest wyrażenie w miesiącu grudniu; poprawnie: w grudniu.
Gdy podajemy datę, używamy wyrazu grudzień w dopełniaczu, a nie w mianowniku, np. pierwszy grudnia, nie pierwszy grudzień[4].
zob. też grudzień w Wikicytatach
zobacz też: styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopad
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 182, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006, ISBN 83-08-03648-1.
  2. rozdział XXIII, Nazwy miesięcy w: Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. Witold Taszycki, s. 136-137, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  3. Katarzyna Kłosińska, Skąd się biorą słowa, s. 32, Warszawa, Świat Książki, 2005, ISBN 83-247-0156-7.
  4. Jan Miodek, Sienkiewicza 30, mieszkania 5, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987.