luty

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] luty (język polski)


wymowa: IPA: /lutɨ/ wymowa ?/i
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) M.  W.  lm  zob. lut

przymiotnik

(3.1) daw.  zimny, mroźny
(3.2) daw.  srogi, okrutny, dziki

odmiana: (1.1) lp  lut|y, ~ego, ~emu, ~y, ~ym, ~ym, ~y; lm  ~e, ~ych, ~ym, ~e, ~ymi, ~ych, ~e; (3) lp  lut|y m , ~a f , ~e n ; lm  luci mosob. , ~e nmosob.  przykłady:

(1.1) Luty jest najkrótszym miesiącem w roku.

składnia:
kolokacje: (1.1) w lutym; drugiego lutego; (3.1) luta zima; luty wicher; (3.2) luty rycerz, luty zwierz
synonimy: (1.1) daw.  sieczeń, daw.  strąpacz, daw.  jacień, reg.  mięsopustnik, reg.  miesopustnik, reg.  niesopustnik
antonimy:
wyrazy pokrewne: (1.1) przym.  lutowy
związki frazeologiczne: zob. też: przysłowia o miesiącach
etymologia: w polszczyźnie w znaczeniu (1.1) od XIV w.[1]; (1.1) od przymiotnika luty (3.1-2), a ten od prasł.  *ľutъ (stogi, okrutny, dziki; ostry, piekący)[1]; inne, dawne nazwy drugiego miesiąca w roku to, za Taszyckim[2]: jacień, styczeń, sieczeń, strąpacz, za Karłowiczem: mięsopustnik, miesopustnik, niesopustnik[3]
uwagi: zobacz też: styczeń ~ luty ~ marzec ~ kwiecień ~ maj ~ czerwiec ~ lipiec ~ sierpień ~ wrzesień ~ październik ~ listopad ~ grudzień tłumaczenia:

(3.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle → zimny
(3.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle → srogi

źródła:

  1. 1,0 1,1 Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 291, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006. ISBN 83-08-03648-1.
  2. rozdział XXIII, Nazwy miesięcy w: Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. Witold Taszycki, s. 136-137, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  3. hasło mięsopustnik w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. II, s. 975, Warszawa 1900–1927.