wrzesień

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

wrzesień (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ], AS[vžeśė̃ń], zjawiska fonetyczne: zmięk. podw. art. nazal. 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); zob.  też wrzesień w Wikipedii
(1.2) st.pol.  listopad[1]
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) II wojna światowa rozpoczęła się pierwszego września 1939 (tysiąc dziewięćset trzydziestego dziewiątego) roku.
składnia:
kolokacje:
(1.1) we wrześniu; drugi września, drugiego września
synonimy:
(1.1) daw.  pajęcznik
(1.2) st.pol.  listopad, pajęcznik, październik[2]
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym.  wrześniowy
rzecz.  wrześniak m , wrześniówka f , wrzos m , wrzosowisko n 
związki frazeologiczne:
zobacz też: przysłowia o miesiącach
etymologia:
od kwitnących w tym miesiącu wrzosów[3]; inne, dawne nazwy dziewiątego miesiąca w roku to, za Taszyckim[4]: październik, pajęcznik, stojączeń; za Borysiem[3]: listopad
uwagi:
W polszczyźnie w znaczeniu (1.1) od XV w.[3]
Niepoprawne jest wyrażenie w miesiącu wrześniu; poprawnie: we wrześniu.
Gdy podajemy datę, używamy wyrazu wrzesień w dopełniaczu, a nie w mianowniku, np. pierwszy września, nie pierwszy wrzesień[5].
zob.  też wrzesień w Wikicytatach
zobacz też: styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńpaździerniklistopadgrudzień
tłumaczenia:
źródła:
  1. Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 119.
  2. Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 119.
  3. 3,0 3,1 3,2 Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 712, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006, ISBN 83-08-03648-1.
  4. rozdział XXIII, Nazwy miesięcy w: Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. Witold Taszycki, s. 136-137, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  5. Jan Miodek, Sienkiewicza 30, mieszkania 5, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987.