miasto

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

miasto (język polski)[edytuj]

miasto (1.1)
miasto (1.3)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈmʲjastɔ], AS[mʹi ̯asto], zjawiska fonetyczne: zmięk.i → j 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze
(1.2) pot. przen. ogół mieszkańców miasta (1.1)
(1.3) pot. centrum, główne miejsce miasta (1.1)
(1.4) pot. władze administracyjne miasta (1.1)
(1.5) adm. miejscowość, która otrzymała prawa miejskie
(1.6) st.pol. miejsce[1]

przyimek

(2.1) przest. zamiast
odmiana:
(1.1-5)
(1.2-4)
przykłady:
(1.1) Do miasta dziś przyjechał cyrk.
(1.2) Całe miasto wyległo na rynek.
(1.3) Muszę pojechać na miasto i załatwić kilka rzeczy.
(2.1) W czas zaś czegoś użyć, tj. być rozumnie rozumnym, w czas coś uczuć to znaczy mieć dwa serca miasto jednego przed czasem to jest fanfaronada po czasie to jest śmieszność.[2]
składnia:
kolokacje:
(1.1) być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w jakimś mieście • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do jakiegoś miasta • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z jakiegoś miasta • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką jakiegoś miasta • mieszkaniec / mieszkanka jakiegoś miasta • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w jakimś mieście • pochodzić z jakiegoś miasta • przeprowadzać się / przeprowadzić się do jakiegoś miasta
(1.3) jechać na / w miasto / do miasta • plan miasta
(1.5) miasto powiatowe/wojewódzkiemiasto-państwowolne miastoWolne Miasto Gdańsk
synonimy:
(1.1) daw. gród
(1.3) centrum
(1.4) magistrat
antonimy:
(1.1) wieś
(1.3) peryferia, przedmieście
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. mieszczuch m, mieszczanin m, mieszczanka f, miejsce n, miastowy m
zdrobn. miasteczko n, mieścina f
czas. mieścić, umieścić
przym. miejski, miastowy, miasteczkowy
związki frazeologiczne:
jechać do miastamiasto umarłych
etymologia:
niejasna, ale słowo mocno związane ze słowem: miejsce
uwagi:
tłumaczenia:
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: zamiast
źródła:
  1. Kazimierz Bukowski, Biblia a literatura polska, WSiP, Warszawa 1984, s. 37.
  2. Zygmunt Krasiński Listy do Jerzego Lubomirskiego, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1965, s. 68