miasto

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

miasto (język polski)[edytuj]

miasto (1.1)
miasto (1.3)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈmʲjastɔ], AS[mʹi ̯asto], zjawiska fonetyczne: zmięk.i → j 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a które otrzymał prawa miejskie
(1.2) pot. przen. ogół mieszkańców miasta (1.1)
(1.3) pot. centrum, główne miejsce miasta (1.1)
(1.4) pot. władze administracyjne miasta (1.1)
(1.5) st.pol. miejsce[1]

przyimek

(2.1) przest. zamiast
odmiana:
(1.1-5)
(1.2-4)
przykłady:
(1.1) Do miasta dziś przyjechał cyrk.
(1.2) Całe miasto wyległo na rynek.
(1.3) Muszę pojechać na miasto i załatwić kilka rzeczy.
(2.1) W czas zaś czegoś użyć, tj. być rozumnie rozumnym, w czas coś uczuć to znaczy mieć dwa serca miasto jednego przed czasem to jest fanfaronada po czasie to jest śmieszność.[2]
składnia:
kolokacje:
(1.1) być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w jakimś mieście • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do jakiegoś miasta • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z jakiegoś miasta • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką jakiegoś miasta • mieszkaniec / mieszkanka jakiegoś miasta • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w jakimś mieście • pochodzić z jakiegoś miasta • przeprowadzać się / przeprowadzić się do jakiegoś miasta • miasto powiatowe / wojewódzkie / stołecznemiasto-państwowolne miastoWolne Miasto Gdańsk
(1.3) jechać na / w miasto / do miasta • plan miasta
synonimy:
(1.1) daw. gród
(1.3) centrum
(1.4) magistrat
antonimy:
(1.1) wieś
(1.3) peryferia, przedmieście
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. mieszczuch m, mieszczanin m, mieszczanka f, miejsce n, miastowy m
zdrobn. miasteczko n, mieścina f
czas. mieścić, umieścić
przym. miejski, miastowy, miasteczkowy
związki frazeologiczne:
jechać do miastamiasto umarłych
etymologia:
niejasna, ale słowo mocno związane ze słowem: miejsce
uwagi:
tłumaczenia:
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: zamiast
źródła:
  1. Kazimierz Bukowski, Biblia a literatura polska, WSiP, Warszawa 1984, s. 37.
  2. Zygmunt Krasiński Listy do Jerzego Lubomirskiego, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1965, s. 68