cnota

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

cnota (język polski) [edytuj]

wymowa:
IPA: [ˈʦ̑nɔta], AS: [cnota] wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatnia cecha moralna
(1.2) przen.  dziewictwo
(1.3) przen.  ktoś cnotliwy
odmiana:
 
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga
mianownik cnota cnoty
dopełniacz cnoty cnót
celownik cnocie cnotom
biernik cnotę cnoty
narzędnik cnotą cnotami
miejscownik cnocie cnotach
wołacz cnoto cnoty
przykłady:
(1.1) Męstwo to cnota moralna pomagająca w byciu wytrwałym wobec trudności i stałym w przekonaniach.
(1.3) Prawdziwa cnota krytyk się nie boi.[1]
składnia:
kolokacje:
(1.1) wzór cnót • pielęgnować cnoty • droga cnoty • cnoty obywatelskie • cnoty kardynalne • cnota męstwa / posłuszeństwa / czystości • cnota stoicka / platońska / chrześcijańska
(1.2) stracić cnotę, zachować cnotę
synonimy:
(1.1) wartość, zaleta, prawość, szlachetność, odwaga cywilna
(1.2) dziewictwo, niewinność, czystość
antonimy:
(1.3) niecnota
wyrazy pokrewne:
rzecz.  cnotliwość f , niecnota m /f , zacność f 
zdrobn.  cnotka f 
przym.  cnotliwy, zacny, niecny
przysł.  cnotliwie
związki frazeologiczne:
pas cnoty • jest to cnota nad cnotami trzymać język za zębami • cnota naukę przechodzi • cnota zawżdy na dobre wynidzie • praca doskonali cnotę • cnota trudności się nie lęka i w przeciwnościach nie stęka • kim cnota rządzi, ten rzadko błądzi • lepsza cnota w kapocie niż niecnota w złocie • lepsza cnota, niż wóz złota • cnota dla wszystkich ma otwarte wrota • grzeczność i cnota otwierają wrota • polska cnota: każdemu otworzyć wrota / staropolska jest to cnota, nikomu nie zamknąć wrota • prawda i cnota ginie od złota • prawdziwa cnota krytyk się nie boi • ubóstwo cnoty nie traci • ma tyle cnót, co stara baba zębów • sama cnota nagrodą i płacą jest sobie • bogactw przybywa, cnoty ubywa
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑ Ignacy Krasicki: Monachomachia
Źródło „http://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=cnota&oldid=3215392”