miód

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

miód (język polski)[edytuj]

miód (1.1)
miody (1.2)
wymowa:
IPA[mʲjut], AS[mʹi ̯ut], zjawiska fonetyczne: zmięk.wygł.i → j  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; zob. też miód w Wikipedii
(1.2) spoż. napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników; zob. też miód pitny w Wikipedii
(1.3) spoż. wywar z niektórych roślin z dodatkiem cukru i innych przypraw o konsystencji miodu (1.1)
(1.4) pot. woskowina
odmiana:
(1.1-4)
przykłady:
(1.1) Gdy jestem chory, piję herbatę z miodem i cytryną.
(1.2) I ja tam z gośćmi byłem, miód i wino piłem.[1]
(1.3) Miód podbiałowy z płatków podbiału jest pomocny przeciw kaszlowi.
składnia:
kolokacje:
(1.1) miód pszczeli • miód lipowy / wrzosowy / malinowy / wielokwiatowy / spadziowymiód sztucznygarnek / słoik / łyżka / łyżeczka miodu • plaster miodu • chleb / bułka / herbata z miodem • jeść / jadać / zjeść / zjadać miód • dodać / dodawać miodu • smarować / posmarować coś miodem • miód scukrza się
(1.2) pić / pijać / wypić / wypijać miód • beczka / antałek / butelka / kufel / kubek / szklanka / filiżanka miodu • miód grzanymiód pitny
(1.3) miód podbiałowy / stokrotkowy
synonimy:
(1.1) miód pszczeli
(1.2) miód pitny
(1.3) syrop
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. miodownik mrz/m.-os., miodnik mrz, miodówka f, miodowiec mrz, miodownicowate nm.-os., mioducha f, miodniczka f, miodność f, miodowanie n, miodula f, miodunka f, miodonka f, miodarka f, miodziarka f
zdrobn. miodek mrz, miodzio n
czas. miodować ndk.
przym. miodowy, miodkowy, miodny, miodownicowaty, miodarkowy
przysł. miodowo
tem. słow. miodo-
związki frazeologiczne:
cud-miódbez zachodu nie ma miodu / bez zachodu nie będzie mioduciągnąć jak mucha do miodu / lgnąć jak mucha do mioducud miód ultramarynacud mióddobrać się do miodukraina mlekiem i miodem płynąca / ziemia mlekiem i miodem płynąca / kraj mlekiem i miodem płynącylać miód do duszy / lać miód do serca / lać miód na sercełyżka dziegciu w beczce miodu / kropla dziegciu w beczce miodumieć miód w ustachmiód w gębiesłodki jak miódsam miódkto ma pszczoły, ten ma miód, kto ma dzieci, ten ma smródna języku miód, a w sercu lódnie dla psa kiełbasa, nie dla prosiąt miódświęty Alojzy miód w plastrach dojrzyłyżka dziegciu beczkę miodu zepsujegdzie jest miód, tam będą i pszczoły, gdzie piękna dziewczyna, tam będą i chłopcynie darmo na miód krzyż wieszająKazimierz Wielki pijał miód u Esterkii ja tam byłem, miód i wino piłemkto miód pije, długo żyjemiód lipcowy to lek zdrowy
etymologia:
(1.1) prasł. *medъ < praindoeur. *médʰu
(1.1) źródłosłów dla pol. niedźwiedź
(1.2-3) od (1.1)
uwagi:
zob. też miód w Wikicytatach
(1.1) por. ul • barć • pasieka • pszczoła • pszczelarz • bartnik • pszczelarstwo • łaźbić
(1.2) por. półtorak • dwójniak • trójniak • czwórniak • krupnik • miodosytnik • miodosytnictwo
tłumaczenia:
źródła:
  1. Adam Mickiewicz Pan Tadeusz, księga XII