miód

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

miód (język polski)[edytuj]

miód (1.1)
miody (1.2)
wymowa:
IPA[mʲjut], AS[mʹi ̯ut], zjawiska fonetyczne: zmięk. wygł. i → j   wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż.  gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; zob.  też miód w Wikipedii
(1.2) spoż.  napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników; zob.  też miód pitny w Wikipedii
(1.3) spoż.  wywar z niektórych roślin z dodatkiem cukru i innych przypraw o konsystencji miodu (1.1)
(1.4) pot.  woskowina
odmiana:
(1.1-4)
przykłady:
(1.1) Gdy jestem chory, piję herbatę z miodem i cytryną.
(1.2) I ja tam z gośćmi byłem, miód i wino piłem.[1]
(1.3) Miód podbiałowy z płatków podbiału jest pomocny przeciw kaszlowi.
składnia:
kolokacje:
(1.1) miód pszczeli • miód lipowy / wrzosowy / malinowy / wielokwiatowy / spadziowymiód sztucznygarnek / słoik / łyżka / łyżeczka miodu • plaster miodu • chleb / bułka / herbata z miodem • jeść / jadać / zjeść / zjadać miód • dodać / dodawać miodu • smarować / posmarować coś miodem • miód scukrza się
(1.2) pić / pijać / wypić / wypijać miód • beczka / antałek / butelka / kufel / kubek / szklanka / filiżanka miodu • miód grzanymiód pitny
(1.3) miód podbiałowy / stokrotkowy
synonimy:
(1.1) miód pszczeli
(1.2) miód pitny
(1.3) syrop
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  miodownik m , miodnik m , miodówka f , miodowiec m , miodownicowate nm.-os. , mioducha f , miodniczka f , miodność f , miodowanie n , miodula f , miodunka f , miodonka f , miodarka f , miodziarka f 
zdrobn.  miodek m , miodzio m 
czas.  miodować
przym.  miodowy, miodkowy, miodny, miodownicowaty, miodarkowy
przysł.  miodowo
tem. słow.  miodo-
związki frazeologiczne:
bez zachodu nie ma miodu / bez zachodu nie będzie mioduciągnąć do czegoś jak mucha do miodu / ciągnąć do kogoś jak mucha do mioducud miód ultramarynacud mióddobrać się do miodukraina mlekiem i miodem płynąca / ziemia mlekiem i miodem płynąca / kraj mlekiem i miodem płynącykto ma pszczoły, ten ma miód, kto ma dzieci, ten ma smródlać komuś miód do duszy / lać komuś miód do serca / lać miód na czyjeś sercelgnąć do czegoś jak mucha do miodu / lgnąć do kogoś jak mucha do miodułyżka dziegciu w beczce miodu / kropla dziegciu w beczce miodumieć miód w ustachmiód w gębiesłodki jak miódsam miódna języku miód, a w sercu lódnie dla psa kiełbasa, nie dla prosiąt miódświęty Alojzy miód w plastrach dojrzyłyżka dziegciu beczkę miodu zepsujegdzie jest miód, tam będą i pszczoły, gdzie piękna dziewczyna, tam będą i chłopcynie darmo na miód krzyż wieszająKazimierz Wielki pijał miód u Esterkii ja tam byłem, miód i wino piłemkto miód pije, długo żyjemiód lipcowy to lek zdrowy
etymologia:
(1.1) prasł.   *medъ < praindoeur.   *médʰu
(1.1) źródłosłów dla pol.  niedźwiedź
(1.2-3) od (1.1)
uwagi:
zob.  też miód w Wikicytatach
(1.1) por.  ul • barć • pasieka • pszczoła • pszczelarz • bartnik • pszczelarstwo • łaźbić
(1.2) por.  półtorak • dwójniak • trójniak • czwórniak • krupnik • miodosytnik • miodosytnictwo
tłumaczenia:
źródła:
  1. Adam Mickiewicz Pan Tadeusz, księga XII