chleb

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: chlébchlěb

chleb (język polski)[edytuj]

dwa bochenki chleba (1.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[xlɛp], AS[χlep], zjawiska fonetyczne: wygł.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pieczywo z mąki, wody i drożdży; zob. też chleb w Wikipedii
(1.2) przen. sposób zarabiania na życie, zawód, źródło utrzymania
(1.3) pot. wódka[1]
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) To oburzające, żeby w piekarni nie było świeżego chleba!
(1.2) Sklepikarze skarżą się na supermarkety, że im chleb odbierają.
składnia:
(1.1) chleb z + N.
kolokacje:
(1.1) bochenek / kromka chleba • świeży / czerstwy chleb • suchy chleb • chleb z masłembiały / czarny chleb • przaśny chleb • chleb na zakwasie • chleb razowy / pytlowy / sitkowy / pełnoziarnisty • chleb borodyński / moskiewski
synonimy:
(1.1) pieczywo
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. chlebak m
zdrobn. chlebaszek[2] m, chlebek m, chlebuś m
przym. chlebowy
związki frazeologiczne:
ciężki kawałek chlebachleb powszednichlebem i soląlekki chleb / łatwy chlebna łaskawym chlebiekawałek chleba nie spadnie z niebalepiej mi kawałek chleba smakuje, kiedy go z kim dzielęo chlebie i wodziechleb pokładnyjęczmienny chleb nie głód, zgrzebna koszula nie nagotau wdowy chleb gotowy
zobacz też: przysłowia o chlebie
etymologia:
germ. *hlaiba, swn. hlaib[3] < goc. hlaifs[4]pieczywo[5]; por. niem. Laib
uwagi:
wyraz ogólnosłowiański[4]
zob. też chleb w Wikicytatach
tłumaczenia:
(1.3) zobacz listę tłumaczeń w haśle: wódka
źródła:
  1. Małgorzata Stefaniak, „Absztyfikant założył ancug”, czyli o niemieckich zapożyczeniach we współczesnej polszczyźnie potocznej, w: Język, Komunikacja, Informacja nr 6/2011, red. I. Koutny, P. Nowak, s. 222.
  2. Stanisław Szober, Gramatyka języka polskiego, PWN, Warszawa 1968, s. 122.
  3. Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie, red. Marek Łaziński, s. 45, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, ISBN 978-83-01-15588-9.
  4. 4,0 4,1 Natalija Ewgeniewna Ananiewa, Germanizmy leksykalne w dwóch polskich gwarach wyspowych na Syberii, „Gwary Dziś”, t. 7, 2015, s. 170.
  5. Michael Hornsby, Wielojęzyczność i kontakty językowe, tłum. Tomasz Wicherkiewicz, w: Języki w niebezpieczeństwie. Księga wiedzy, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Neofilologiczny, Poznań 2016, s. 85.