gwiazdka

gwiazdka (język polski)

wymowa:

IPA: [ˈɡvʲjastka], AS: [gvʹi ̯astka], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • utr. dźw. utrata dźwięczności • i → j  i czytane jako /j/  wymowa

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała gwiazda

(1.2) pot. potocznie Wigilia

odmiana:

(1.1-2)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	gwiazdka	gwiazdki
dopełniacz	gwiazdki	gwiazdek
celownik	gwiazdce	gwiazdkom
biernik	gwiazdkę	gwiazdki
narzędnik	gwiazdką	gwiazdkami
miejscownik	gwiazdce	gwiazdkach
wołacz	gwiazdko	gwiazdki

przykłady:

(1.1) Poszewka, którą dostałam od mamy, jest niebieska w żółte gwiazdki.

(1.2) Kupuję mojej cioci toster na gwiazdkę.

składnia:

(1.2) dostać coś B. biernik na gwiazdkę

kolokacje:

synonimy:

(1.1) gwiazdeczka

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik gwiazda f rodzaj żeński

zdrobn. zdrobniale gwiazdeczka

przym. przymiotnik gwiazdkowy

związki frazeologiczne:

chcieć gwiazdkę z nieba

etymologia:

(1.1-2) zdrobn. zdrobniale od gwiazda

(1.2) Wyrażenie „dostać na gwiazdkę” ma związek z polską tradycją, według której wieczór wigilijny rozpoczyna się, kiedy pierwsza gwiazda pojawi się na niebie. Dzieciom wieczór wigilijny kojarzy się głównie z prezentami, które wtedy dostają.

uwagi:

tłumaczenia:

(1.1) dla języków nierozróżniających zdrobnień zobacz listę tłumaczeń w haśle: gwiazda

(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: Wigilia

• esperanto: (1.1) steleto
• jidysz: (1.1) שטערנדל n rodzaj nijaki (szterndl)
• niemiecki: (1.1) Sternchen n rodzaj nijaki
• wilamowski: (1.1) śtaomła

źródła: