niebieski

niebieski (język polski)

kolor niebieski (1.1)

wymowa:

wymowa, IPA: [ɲɛˈbʲjɛsʲci], AS: [ńebʹi ̯esʹḱi], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • i → j  i czytane jako /j/ 

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) mający kolor nieba

(1.2) astr. astronomia dotyczący nieba

(1.3) rel. religia dotyczący nieba

odmiana:

(1)

 

przypadek	liczba pojedyncza				liczba mnoga
	m.-os. rodzaj męskoosobowy/mzw rodzaj męskozwierzęcy	mrz rodzaj męskorzeczowy	f rodzaj żeński	n rodzaj nijaki	m.-os. rodzaj męskoosobowy	nm.-os. rodzaj niemęskoosobowy
mianownik	niebieski		niebieska	niebieskie	niebiescy	niebieskie
dopełniacz	niebieskiego		niebieskiej	niebieskiego	niebieskich
celownik	niebieskiemu		niebieskiej	niebieskiemu	niebieskim
biernik	niebieskiego	niebieski	niebieską	niebieskie	niebieskich	niebieskie
narzędnik	niebieskim		niebieską	niebieskim	niebieskimi
miejscownik	niebieskim		niebieskiej	niebieskim	niebieskich
wołacz	niebieski		niebieska	niebieskie	niebiescy	niebieskie
stopień wyższy bardziej niebieski przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga m.-os. rodzaj męskoosobowy/mzw rodzaj męskozwierzęcy mrz rodzaj męskorzeczowy f rodzaj żeński n rodzaj nijaki m.-os. rodzaj męskoosobowy nm.-os. rodzaj niemęskoosobowy mianownik bardziej niebieski bardziej niebieska bardziej niebieskie bardziej niebiescy bardziej niebieskie dopełniacz bardziej niebieskiego bardziej niebieskiej bardziej niebieskiego bardziej niebieskich celownik bardziej niebieskiemu bardziej niebieskiej bardziej niebieskiemu bardziej niebieskim biernik bardziej niebieskiego bardziej niebieski bardziej niebieską bardziej niebieskie bardziej niebieskich bardziej niebieskie narzędnik bardziej niebieskim bardziej niebieską bardziej niebieskim bardziej niebieskimi miejscownik bardziej niebieskim bardziej niebieskiej bardziej niebieskim bardziej niebieskich wołacz bardziej niebieski bardziej niebieska bardziej niebieskie bardziej niebiescy bardziej niebieskie
stopień najwyższy najbardziej niebieski przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga m.-os. rodzaj męskoosobowy/mzw rodzaj męskozwierzęcy mrz rodzaj męskorzeczowy f rodzaj żeński n rodzaj nijaki m.-os. rodzaj męskoosobowy nm.-os. rodzaj niemęskoosobowy mianownik najbardziej niebieski najbardziej niebieska najbardziej niebieskie najbardziej niebiescy najbardziej niebieskie dopełniacz najbardziej niebieskiego najbardziej niebieskiej najbardziej niebieskiego najbardziej niebieskich celownik najbardziej niebieskiemu najbardziej niebieskiej najbardziej niebieskiemu najbardziej niebieskim biernik najbardziej niebieskiego najbardziej niebieski najbardziej niebieską najbardziej niebieskie najbardziej niebieskich najbardziej niebieskie narzędnik najbardziej niebieskim najbardziej niebieską najbardziej niebieskim najbardziej niebieskimi miejscownik najbardziej niebieskim najbardziej niebieskiej najbardziej niebieskim najbardziej niebieskich wołacz najbardziej niebieski najbardziej niebieska najbardziej niebieskie najbardziej niebiescy najbardziej niebieskie

przykłady:

(1.1) Płatki niezapominajki są niebieskie.

(1.2) Gwiazdy i planety to ciała niebieskie.

(1.3) Nawróćcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie!

składnia:

kolokacje:

(1.1) niebieskie oczy/niebo/morze • niebieskooki • niebieskopióry • niebiesko-biały • niebieskofioletowy • niebiesko-fioletowy • niebieskogranatowy • niebiesko-granatowy • niebieskolila • niebieskoszary • niebieskozielony • niebiesko-zielony • zielonkawoniebieski

(1.2) ciało niebieskie, sklepienie niebieskie

(1.3) królestwo niebieskie

synonimy:

(1.1) błękitny, modry, lazurowy, reg. pozn. regionalizm poznański modrakowy

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik niebo, niebieskość

przym. przymiotnik jasnoniebieski, ciemnoniebieski, niebieskawy

czas. czasownik zaniebieścić

przysł. przysłówek niebiesko

związki frazeologiczne:

(1.1) myśleć o niebieskich migdałach • niebieski ptak • ciało niebieskie

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) blue, (1.2-3) celestial; (1.3) heavenly
• arabski: (1.1) أزرق ('azraq); (1.3) سماوي
• białoruski: (1.1) сіні
• bułgarski: (1.1) син
• chorwacki: (1.1) plav
• czeski: (1.1) modrý, blankytný
• dolnołużycki: (1.1) módry
• duński: (1.1) blå
• esperanto: (1.1) blua
• fidżyjski: (1.1) karakarawa
• fiński: (1.1) sininen
• francuski: (1.1) bleu, (1.2-3) céleste; (1.3) divin
• górnołużycki: (1.1) módry
• hawajski: (1.1) o m.in. morzu i niebie uli, uliuli; o m.in. ubraniach, oczach i przedmiotach z cywilizacji zachodniej polū
• hebrajski: (1.1) כחול (kachol)
• hiszpański: (1.1) azul
• holenderski: (1.1) blauw
• interlingua: (1.1) blau
• islandzki: (1.1) blár
• jidysz: (1.1) בלוי (bloj)
• kaszubski: (1.1) mòdri
• keczua: (1.1) qhusi (tylko o oczach)
• koreański: (1.1) 파랑
• łaciński: (1.1) caeruleus
• niemiecki: (1.1) blau
• norweski (bokmål): (1.1) blå
• ormiański: (1.1) կապույտ
• perski: (1.1) آبی
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.1)
• portugalski: (1.1) azul; (1.2-3) celeste; (1.3) divino
• rosyjski: (1.1) синий, голубой, лазурный; (1.2-3) небесный
• rumuński: (1.1) albastru
• serbski: (1.1) плава
• slovio: (1.1) neboju (небойу), siniju (синийу)
• słowacki: (1.1) modrý
• suahili: (1.1) buluu
• szwedzki: (1.1) blå
• tetum: (1.1) azúl, biru
• turecki: (1.1) mavi
• ukraiński: (1.1) голубий, блакитний, синій; (1.2-3) небесний
• wilamowski: (1.1) błöw
• włoski: (1.1) blu

źródła: