furia
Wygląd
furia (język polski)
[edytuj]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) pot. gwałtowny napad nieopanowanego gniewu, wściekłości[1]
- (1.2) mit. jedna z rzymskich bogiń karzącej zemsty[2], również uosobienie albo przejaw złości, wściekłości[3]; zob. też furie w Wikipedii
- (1.3) med. ostre zaburzenie świadomości połączone z raptownym podnieceniem, objaw niektórych chorób psychicznych i zatruć[4]
- odmiana:
- (1.1-3)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik furia furie dopełniacz furii furii / furyj[5] celownik furii furiom biernik furię furie narzędnik furią furiami miejscownik furii furiach wołacz furio furie
- przykłady:
- (1.1) Na wieść o tym mój przyjaciel wpadł w istną furię.
- (1.2) Wyrzuty sumienia prześladowały go jak furie całą noc, nie pozwalając zasnąć.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) furia niszczenia / walki • dzika / męska furia • atak / napad furii • doprowadzać / doprowadzić do furii • wpaść w furię
- synonimy:
- (1.1) amok, szał, wściekłość, pasja, biała gorączka, szewska pasja; posp. wścieklizna, wulg. kurwica
- (1.2) gr. erynia, eumenida, daw. furyja
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- łac. furia → wściekłość, szaleństwo (od mitycznych bogiń)
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) fury, rage; (1.2) Fury; (1.3) frenzy
- arabski: (1.1) حمية ż
- bułgarski: (1.1) ярост ż; (1.2) фурия ż
- czeski: (1.1) furie ż; (1.2) Furie ż
- duński: (1.2) furie w
- esperanto: (1.1) furio
- francuski: (1.1) fureur ż, furie ż; (1.2) Furie ż; (1.3) folie ż
- górnołużycki: (1.1) sanica ż
- hiszpański: (1.1) furia ż, ira ż, furor m; (1.2) furia ż
- interlingua: (1.1) furia
- niemiecki: (1.1) Raserei ż, Wut ż; (1.2) Furie ż
- włoski: (1.1) furia ż, furore m; (1.2) Furia ż; (1.3) frenesia ż
- źródła:
- ↑ Słownik współczesnego języka polskiego, red. Bogusław Dunaj, t. 1, Przegląd Reader's Digest, Warszawa 1998, ISBN 83-909366-3-1, s. 261.
- ↑ Słownik kultury antycznej. Grecja – Rzym, red. Lidia Winniczuk, Wiedza Powszechna, Warszawa 1988, ISBN 83-214-0406-5, s. 142.
- ↑
Hasło „furia” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN. - ↑ Hasło „furia” w: Słownik wyrazów obcych, red. Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 83-01-11487-8.
- ↑
Hasło „furia” w: Marcin Woliński, Zygmunt Saloni, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk, Słownik gramatyczny języka polskiego (wyd. IV online), Warszawa 2020.
furia (język hiszpański)
[edytuj]- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) gniew, furia, wściekłość
- (1.2) szał, amok, obłęd
- (1.3) gwałtowność, żywiołowość, impet, siła
- (1.4) przen. o osobie: furiat
- przykłady:
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) enajenado por la furia → doprowadzony do furii • abandonarse a la furia → wpaść w furię • desatar la furia (de alguien) → wzbudzić (czyjś) gniew
- (1.2) acceso de furia → poryw szału
- (1.3) la furia del mar → gwałtowność morza (sztormu) • la furia del viento → siła wiatru
- (1.4) estar hecho una furia (czyli: estar furioso) → być wściekłym
- synonimy:
- (1.1) ira, furor (zob. uwagi), cólera, rabia
- (1.2) demencia, locura, enajenación, enloquecimiento
- (1.3) violencia, fiereza, impetuosidad, vehemencia, fuerza, ímpetu
- antonimy:
- (1.1) calma, serenidad
- (1.2) cordura
- (1.3) calma, tranquilidad, mansedumbre
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- czas. enfurecer, enfurecerse
- przym. furioso, przest. furiente
- przysł. furiosamente
- związki frazeologiczne:
- uwagi:
- (1.1) termin furor odnosi się do wewnętrznego gniewu, podczas gdy furia wyraża uzewnętrznienie tego uczucia.[1]
- źródła:
furia (interlingua)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik
- (1.1) furia, złość, wściekłość, gniew
- przykłady:
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) accesso de furia → napad złości • furia discatenate → niepohamowana furia
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
furia (język łaciński)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) wściekłość, namiętność[1]
- odmiana:
- (1.1) furia, furiae (deklinacja I)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik furia furiae dopełniacz furiae furiārum celownik furiae furiīs biernik furiam furiās ablatyw furiā furiīs wołacz furia furiae
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- ↑ Hasło „furia” w: Alojzy Jougan, Słownik kościelny łacińsko-polski, wydanie III, Księgarnia św. Wojciecha, Poznań - Warszawa - Lublin 1958, s. 275.
furia (język włoski)
[edytuj]- wymowa:
- IPA: /'fu.rja/
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) złość, wściekłość, furia
- (1.2) impet, szał, gwałtowność
- (1.3) przen. ogromny pośpiech
- przykłady:
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) andare su tutte le furie → wpaść w szał
- (1.2) la furia del vento → impet wiatru • a furia di → dzięki (czemuś), wskutek (czegoś)
- (1.3) avere furia → śpieszyć się bardzo • in fretta e furia → w ogromnym pośpiechu, bardzo szybko
- synonimy:
- (1.1) furore, rabbia, collera, agitazione, pazzia
- (1.2) forza, impeto, impetuosità, foga
- (1.3) fretta, precipitazione, premura, urgenza
- antonimy:
- (1.1) calma, serenità, tranquillità
- (1.3) lentezza, flemma
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. furiata ż, furioso m, infuriamento m
- czas. furiare, infuriare
- przym. furente, furiale, furibondo, furioso, infuriato
- przysł. furiosamente
- związki frazeologiczne:
- uwagi:
- źródła: