kiep

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

kiep (język polski)[edytuj]

wymowa:
[uwaga 1] IPA[cɛp], AS[ḱep], zjawiska fonetyczne: zmięk. wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba głupia, nierozgarnięta; niedorajda, niezdara[1]
(1.2) st.pol. zniewieściały mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) st.pol. wulg. kobieta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) st.pol. wulg. srom niewieści[1]
(3.2) st.pol. wulg. chuj
(3.3) st.pol. przen. głupstwo, fraszka[1]
(3.4) pot. niedopałek papierosa
odmiana:
(1.1-2)
(3.2-4)
(3.4)
przykłady:
(1.1) Wiedz i o tem, że nie dopiero cię będziemy za kpa mieli, gdy tego nie uczynisz, ale dopiero cię za kpa przestaniemy mieć, jeżeli to uczynisz[2].
(1.1) Kiep ten żołnierz, co nie chce być generałem. (powiedzenie)
(1.2) Atoli jednak powiem o tym zdanie moje: / Kiep-eś, a pyje nosisz, otóż masz oboje[3].
(3.1) Płacze jurna Hiszpanka, co sobie kiep goli, / I Francuzka, co pewnie kusia niż chleb woli[4]
(3.1) By stary mógł, a młody chciał, tedyby żaden kiep nie był cał. (przysłowie)[5]
(3.2) I nie mogąc na kim wymóc spełnienia kielicha, używał w ostatku wykrzyku zwykłego: – Pod kpem! mości dzieju, kto nie wypije![6]
(3.3) Powtarzał: – Kiep świati zasypiał nucąc piosnkę żołnierską[7].
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) cymbał, dureń, gamoń, głupiec
(1.2) laluś
(3.2) kutas, kuś, pyje
(3.4) pet
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. kpina ż, kpiarz mos, kpiarstwo n, kiepstwo n
czas. kpić ndk., kpać ndk., kiepkować ndk., wykpić dk., wykpić się dk., okpić dk., skiepścieć dk.
przym. kiepski, kpiarski
przysł. kiepsko, kpiarsko
związki frazeologiczne:
mieć za kpawystrychnąć na kpawyjść na kpapowiedzenia staropolskie: byle / lada kiep potrafikiep kpa kpa, a kiep kpa odkepa / nie kpij kpie z kpa, bo ci kpie kiep odkepikiep, kto do dna nie wypijakpów i szambelanów nigdy nie zabrakniepoślij kpa na raki, to on żaby łapie
etymologia:
prasł. *kъpъ
uwagi:
  1. jeśli nie zaznaczono inaczej, jest to wersja odpowiadająca współczesnym standardom języka ogólnopolskiego
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło kiep w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Henryk Sienkiewicz, „Potop”, rozdz. IX.
  3. Daniel Naborowski, fraszka „Do jednego hermafrodyty”.
  4. Jan Andrzej Morsztyn, wiersz „Nagrobek kusiowi”.
  5. Władysław Kopaliński, „Słownik mitów i tradycji kultury”, Warszawa 1991, s. 482.
  6. Józef Ignacy Kraszewski, „Ostatni z Siekierzyńskich”.
  7. Józef Ignacy Kraszewski, „Psiarek”.