不
不 (znak chiński)
[edytuj]- klucz:
- 1 一 + 3
- liczba kresek:
- 4
- warianty:
|
- kolejność kresek:
chiński:
- znaczenia:
- (1.1) nie
- etymologia:
kości wróżebne 
brązy 
małopieczęciowe
- wprowadzanie znaku:
- Cangjie: 一火 (MF); cztery rogi: 10900
- słowniki:
- KangXi: strona 76, znak 15
- Dai Kanwa Jiten: znak 19
- Dae Jaweon: strona 149, znak 4
- Hanyu Da Zidian: tom 1, strona 11, znak 6
- uwagi:
- źródła:
- znaczenia:
partykuła
- (1.1) przed czasownikiem: nie
- (1.2) wewnątrz czasownika dwuczłonowego lub po czasowniku jednoczłonowym: nie móc, nie być w stanie
- (1.3) pytająca, przy podwojeniu czasownika: czy (nie)
przedrostek
- (2.1) nie-
- przykłady:
- (1.1) 这家餐厅很远，我不要去那里。(zhè jiā cāntīng hěn yuǎn wǒ bú yào qù nàlǐ) → Ta restauracja jest bardzo daleko, nie chcę tam iść.
- (1.1) 制裁不应用来惩罚全体人民。(zhìcái bú yìngyòng lái chéngfá quántǐ rénmín) → Sankcje nie powinny być stosowane w celu karania całej populacji.
- (1.2) 这就是为什么他们听不到你。(zhè jiùshì wèishéme tāmen tīng bú dào nǐ) → Dlatego właśnie nie są w stanie cię usłyszeć.
- (1.2) 我的沙发坐不下这么多人。(wǒde shāfā zuò búxià zhème duō rén) → Na mojej sofie nie da rady usiąść tylu ludzi.
- (1.3) 你可不可以给他打电话？(nǐ kě bù kěyǐ gěi tā dǎ diànhuà) → Czy (nie) mógłbyś do niego zadzwonić?
- (1.3) 《帮忙》包不包你的员工折扣。(bāngmáng bāo bù bāo nǐde yuángōng zhékòu) → Czy „Pomoc” nie uwzględnia waszego rabatu dla pracowników?
- (2.1) por. kolokacje
- składnia:
- (1.1) 不 jest zaprzeczeniem stosowanym uniwersalnie w czasie teraźniejszym, z wyjątkiem czasownika 有 (=mieć, znajdować się), gdzie stosuje się 没; w czasie przeszłym stosuje się 没, natomiast w trybie niedokonanym (=jeszcze nie) 未; dodanie partykuły 了 na końcu zdania z 不 sugeruje zakończenie (=już nie), np.:
- dodatkowo, 不 nie stanowi samodzielnego przeczenia → aby odpowiedzieć nie na zadane pytanie, należy dodać po 不 czasownik/przymiotnik, którego dotyczy pytanie, np:
- za "samodzielne" przeczenie uznaje się czasem złożenie 不是 (=nie być)
- (1.2) 不 zamienia się ze zwykłego nie na nie wskazujące brak możliwości w wyniku zmiany szyku zdania - 不 przed czasownikiem to „zwykłe” nie, natomiast umieszczone wewnątrz czasownika znaczy, że czynności z jakiegoś powodu nie można wykonać, np.:
- jeśli czasownik jest jednoznakowy, 不 umieszcza się po, a następnie dodaje partykułę 了, np.:
- (1.3) 不 przyjmuje funkcję pytajnika czy (nie) w specyficznym schemacie pytania, gdzie orzeczenie będące przedmiotem pytania zostaje podwojone; schemat takiego pytania to:
- podmiot + orzeczenie (często skrócone do pierwszego członu) + 不 + orzeczenie (powtórzone, pełne) + pozostała część pytania
- na przykład:
- znaczeniowo pytanie takie jest równoważne pytaniu "tradycyjnemu", z użyciem 吗 (=czy), tj.:
- kolokacje:
- (1.1) 不但 → nie tylko • 不用 → nie ma co • 不行 → nie dać rady / nie wchodzić w grę • 不如 → nie tak, jak • 不同 → nie taki sam (=różny)
- (2.1) 不安 → niespokojny • 不便 → niewygodny • 不幸 → nieszczęśliwy • 不大 → niewielki • 不对 → niepoprawny • 不错 → niezły • 不满 → niezadowolony • 不少 → niemało (=wiele) • 不多 → niewiele (=mało) • 不太 → niezbyt • 不一定 → niekoniecznie • 不久 → niedługo • 不够 → niewystarczający • 不满 → niespełna • 不客气 → nieuprzejmy
- antonimy:
- (1.2) 得
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- złożenia:
- wyrazy pokrewne:
- czas. 不在 • 听不懂 • 看不懂 • 听不见 • 看不见
- przym. 不得了
- przysł. 不过 • 不一会 • 不得了 • 不停
- partyk. 不要
- sp. 不过
- związki frazeologiczne:
- 无风不起浪 • 两耳不闻窗外事 • 一病不起 • 一不怕苦，二不怕死 • 一不做二不休 • 一毛不拔 • 心不在焉 • 八九不离十 • 不三不四 • 念念不忘 • 井水不犯河水 • 不要班门弄斧 • 学如逆水行舟，不进则退 • 不好意思 • 对不起
- etymologia:
- zob. etym. znaku chińskiego 不
- uwagi:
- jeśli po 不 występuje słowo/znak czytany w tonie 4 (ˋ), tonacja 不 zmienia się na ton 2 (pinyin bú (bu2), zhuyin ㄅㄨˊ)
- HSK: 1
- źródła:
不 (język japoński)
[edytuj]- czytania:
- on'yomi: フ (fu), ブ (bu)
- wymowa:
- znaczenia:
w złożeniach
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- złożenia:
- 不作(ふさく) • 不満(ふまん) • 不明(ふめいな) • 不便(ふべん) • 不憫(ふびん) • 不愍(ふびん) • 不平 • 不快 • 不潔 • 不幸 • 不況 • 不思議 • 寝不足 • 不勉強 • 不注意 • 不動産 • 不合格 • 不必要 • 不意に • 不自由 • 不十分 • 不可欠 • 不可能 • 不完全 • 不景気 • 不健康 • 不規則
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- źródła: