Aneks:Bopomofo


Bopomofo, a właściwie zhuyin - od 注音符号 (=zhùyīn fúhào, symbole rejestrowania dźwięków) lub 注音字母 (=zhùyīn zìmǔ, litery opisujące dźwięki) to zarówno jedna z metod transkrypcji języka chińskiego, jak i metoda wprowadzania znaków chińskich do komputera (lub innego urządzenia elektronicznego). Stworzona została na początku XX wieku. Obecnie stosowana jest powszechnie na Tajwanie.
Potoczna nazwa bopomofo (=ㄅㄆㄇㄈ) pochodzi od czterech pierwszych znaków w tabeli transkrypcyjnej, którą znaleźć można w informacji o transkrypcjach języka chińskiego.
Bopomofo jest metodą fonetyczną zapisu znaków i bazuje na nagłosach, końcówkach i akcentach. Po wybraniu tych trzech elementów (lub dwóch - brak wyboru akcentu to akcent 1, czyli płaski) system proponuje listę znaków o wskazanej wymowie. Pierwotnie znaki sortowano liczbą kresek, jednak współcześnie wiele oprogramowań bazuje na popularności znaków i/lub nawykach użytkownika.
Przykładowo, wybór ㄋ (n) + ㄚ (a) + ˋ (akcent 4) zasugeruje ponad 20 znaków, zaczynając od najczęściej używanych 那 (=tamten), 娜 (=piękna) i 吴 (=krzyczeć). Zmiana akcentu na ˇ (3) zredukuje znacząco listę, a pierwszym sugerowanym znakiem będzie 哪 (=który).
Pisząc przy użyciu bopomofo można albo każdorazowo wybierać znak, albo kontynuować literowanie - im więcej znaków po kolei zostanie wprowadzone, tym większe prawdopodobieństwo, że oprogramowanie klawiatury/słownika samo dobierze nam odpowiednie znaki.
Przewaga bopomofo (i generalnie, metod fonetycznych) nad metodami opartymi na dekompozycji znaczeniowej (np. Cangjie) czy wizualnej (np. metoda czterech rogów) bazuje głównie na intuicyjności - nawet osoba początkująca umie zapisać nowe słowo ze słuchu, a oprogramowanie zajmie się resztą. Jednocześnie jednak bopomofo wymaga de facto opanowania nowego alfabetu. Dla osób mówiących od urodzenia w języku chińskim jest to prostsze niż dla osób z kultur, których języki bazują na alfabecie łacińskim (bopomofo to w końcu najprostsze kształty wywodzące się z hanzi). Z tej przyczyny obecnie to właśnie pinyin jest bardziej popularny.
Główną wadą bopomofo jest brak jednoznaczności - jak w opisanym przykładzie, jeden wybór może skutkować długą listą sugestii. Jeśli użytkownik nie jest pewien, jak dokładnie zapisuje się dany znak, może łatwo popełnić błąd.