wolny

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

wolny (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈvɔlnɨ], AS[volny]
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) mogący postępować zgodnie z własną wolą
(1.2) nieobciążony czymś niekorzystnym
(1.3) niezajęty przez coś
(1.4) niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
(1.5) odbywający się bez pośpiechu
(1.6) mogący swobodnie się rozwijać i funkcjonować[1]
(1.7) inform. będący wolnym oprogramowaniem
odmiana:
(1.1-7)
przykłady:
(1.1) Mam wolny wybór: albo iść na zajęcia, albo na wagary.
(1.1) Rene odszedł z dużym ociąganiem, przekonując się raz jeszcze, jak ironicznie brzmi samo określeniewolny związek" w stosunku do współżycia dwojga ludzi. Nie jest on chyba nigdy wolnyjak żaden ludzki związek, jeżeli ma być ludzki.[2]
(1.2) Ten kraj jest wolny od dyktatury.
(1.3) Teraz jestem wolny, mogę Ci pomóc.
(1.4) Aktualnie jestem wolny, ale szukam partnerki.
(1.5) On jest bardzo wolny, bo mu się nie śpieszy.
(1.7) Ta dystrybucja Linuksa nie obsługuje mojej karty graficznej, bo dopuszczane tam tylko wolne sterowniki.
składnia:
(1.2-3) wolny od + D.
kolokacje:
(1.3) wolne miastoWolne Miasto Gdańsk
(1.4) stan wolny
(1.6) wolny rynek
(1.7) wolne oprogramowanie
synonimy:
(1.1) niezależny, samodzielny, suwerenny
(1.3) odpoczywający, wypoczywający
(1.4) kawaler
(1.5) powolny, ślamazarny, nieśpieszny
antonimy:
(1.1) zależny, podległy, niesamodzielny, ubezwłasnowolniony, zniewolony
(1.2) obarczony
(1.3) zajęty, zapracowany
(1.4) żonaty / zamężny
(1.5) szybki, gwałtowny, energiczny, żwawy, prędki, porywczy
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. wolność f, pozwalnianie n, rozwolnienie n, rozwalnianie n, spowolnienie n, spowalnianie n uwolnienie n, uwalnianie n, zwolnienie n, zwalnianie n
czas. pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.
przym. zdrobn. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki
przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko
tem. słow. wolno-
związki frazeologiczne:
mieć wolną drogędać wolną rękęmieć wolną rękęwolna amerykankawolna miłośćwolny związekwolny jak ptak
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło wolny w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Zbigniew Anthony Grabowski, Nagrobek. Nowele, Oficyna Poetów i Malarzy, 1964, str. 40-41.