Przejdź do zawartości

luz

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Podobna pisownia Podobna pisownia: lluzLuzluźłuz
wymowa:
IPA[lus], AS[lus], zjawiska fonetyczne: wygł.
?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce przestronne, dużo wolnego miejsca
(1.2) czas wolny między wydarzeniami
(1.3) techn. przestrzeń pomiędzy częściami mechanizmu, która umożliwia im ruch względem siebie nawzajem
(1.4) techn. odległość, którą może pokonać część mechanizmu bez poruszania innych elementów tegoż mechanizmu
(1.5) pot. swoboda, naturalność, brak ograniczeń
(1.6) środ. bieg jałowy
odmiana:
(1.1-6)
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.5) essa
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. luzik m, luzak m, luzaczka ż, zluzowanie n, zluzowywanie n, wyluzowanie n
czas. luzować, zluzować, zluzować się, zluzowywać, zluzowywać się, wyluzować, wyluzowywać się, poluźnić
przym. luźny, wyluzowany
przysł. luźno, luzem
związki frazeologiczne:
luzy jak maksi rajtuzywziąć na luz
etymologia:
od przymiotnika niem. loseluźny, wolny, swawolny, rozwiązły[1]
po raz pierwszy notowany w słowniku Samuela Lindego (druga część pierwszego tomu, 1808 rok) w cytacie z XVIII wieku[1][2]
uwagi:
tłumaczenia:
  • górnołużycki: (1.5) lunk m
źródła:
  1. 1,0 1,1 Hasło „LUZ” w: Krystyna Długosz-Kurczabowa, Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, ISBN 978-83-01-15258-1, s. 368.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „LUZ” w: Samuel Bogumił Linde, Słownik języka polskiego, t. I, cz. II, Drukarnia XX. Piiarów, Warszawa 1807-1814, s. 1315.
wymowa:
IPA[luθ]
?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) światło, światłość
(1.2) jasność
(1.3) lampa, latarka, świeca, reflektor, światło
(1.4) prąd (elektryczny)
odmiana:
lm luces
przykłady:
(1.1) Dijo Dios: «Haya luz»; y hubo luz. (Gen 3) → Rzekł Bóg: „Niechaj się stanie światłość”. I stała się światłość. (Rdz 3)
(1.3) Enciende las luces de cruce, que ya ha oscurecido.Zapal światła mijania, bo już ściemniało.
(1.4) Nos han cortado la luz.Odcięli nam prąd.
składnia:
kolokacje:
(1.2) tener luzbyć widnym
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
czas. lucir, lucirse
rzecz. lucero m, lucerna ż, luciérnaga ż
przym. lúcido, lucido
związki frazeologiczne:
a la luz del díaw biały dzień, otwarcie
etymologia:
łac. lux, lucis
uwagi:
źródła:
wymowa:
IPA/luʒ/
?/i ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) światło
odmiana:
(1.1) lm luzes
przykłady:
składnia:
kolokacje:
(1.1) abaixa-luzluz-do-diaacender luz • luz artificialvelocidade da luz
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
łac. luce
uwagi:
źródła: