Przejdź do zawartości

lis

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Podobna pisownia Podobna pisownia: LiisliisLiSLissllis
lis (1.1)
wymowa:
?/i, IPA[lʲis], AS[lʹis], zjawiska fonetyczne: zmięk.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. Vulpes[1], drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie; zob. też lis w Wikipedii
(1.2) przen. pot. wyprawione futro z lisa (1.1) i innych zwierząt futerkowych, także boa z lisa (1.1)
(1.3) przen. pot. jedna z dziecięcych zabaw
(1.4) daw. przen. ślad po spaleniźnie na ubraniu[2]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek sprytny, przebiegły
odmiana:
(1.1-3)
(2.1)
przykłady:
(1.1) Lis się przeciągnął i ziewając spojrzał okiem w górę[3].
(1.2) Moja żona na premierę założyła lisa.
(2.1) Bo król Herod okrutny, i srogi i skryty, / Ów lis szczwany, co chytrą duszę nosi w sobie (…)[4]
składnia:
kolokacje:
(1.1) lis morskilis srebrnylis białylis platynowylis polarny
synonimy:
(2.1) chytrus, cwaniak, skubaniec, skurkowaniec, spryciarz, stary wróbel, szpenio
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. lisowczyk mos, lisię n, liska ż, niedolisek mzw
zdrobn. lisek mzw, liseczek mzw, lisiątko n
zgrub. lisiura mzw, lisisko n
forma żeńska lisica ż, liszka ż
czas. lisić się ndk., liszyć się ndk.
przym. lisi, lisowaty, lisowy, lisaty, lisawy
związki frazeologiczne:
chciałby mieć z jednego lisa dwie skórychytry jak lisgonią lisa nie dla mięsa, ale dla skóryfarbowany lisi lisa zaniosą w końcu do futrzarzalisem podszytystary lisszczwany lisumrze lis, a skóra zostaniewykurzyć lisa z nory
etymologia:
prasł. *lisъ
uwagi:
zob. też lis w Wikicytatach
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
tłumaczenia:
źródła:
  1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Vulpes” w: Wikispecies – otwarty, wolny katalog gatunków, Wikimedia.
  2. Kazimierz Nitsch, Z badań nad językiem polskim (z literatury chorwackiej), „Poradnik Językowy” nr 4/1908, s. 53.
  3. Władysław Orkan, Lis.
  4. Mikołaj Kopernik, Septem sidera (Siedem gwiazd), tłum. L. Badeni, [w:] Mikołaj Kopernik. Wybór pism, oprac. J. A. Birkenmajer, Kraków 1920.
lis (1.1)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. dąb[1]
odmiana:
(1.1) lp lis, lisi; lm lisa, lisat
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) pemë
hiponimy:
holonimy:
(1.1) pyll
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
  1. Arqile Teta, Fjalor shqip-polonisht. Słownik albańsko-polski, Geer, Tirana 2018, ISBN 9789928074812, s. 380.
lis (1.1)
wymowa:
IPA/ɭis/
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) techn. prasa (maszyna), tłocznia
odmiana:
(1.1)
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. slisovaný
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Czeski - Fałszywi przyjaciele
źródła:
lis (1.1)
wymowa:
IPA/lis/ ?/i
?/i ?/i ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. lilia
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
(1.1) fleurdelisé
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. lilial
związki frazeologiczne:
etymologia:
łac. lilium
uwagi:
(1.1) zob. lys
(1.1) zobacz też: Indeks:Francuski - Fałszywi przyjaciele
źródła:
lis (1.1)
wymowa:
IPA[lis]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(1.1) bot. kosaciec, irys
(1.2) herald. lilia
odmiana:
lm lises
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) lirio
(1.2) flor de lis
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
franc. lis
uwagi:
(1.1) coraz częściej w rodzaju męskim, zgodnie z etymologią
źródła:
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kłótnia
(1.2) praw. pozew
odmiana:
(1)
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
lis (1.1)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) techn. prasa (maszyna), tłocznia
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
(1.1) tlačový lis • hydraulický lis • lis na ovocie
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. lisovanie
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Słowacki - Fałszywi przyjaciele
źródła: