Przejdź do zawartości

maszyna

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
maszyna (1.1) do pisania
maszyna (1.1) do szycia
maszyna (1.8)
wymowa:
, IPA: [maˈʃɨ̃na], AS: [mašna], zjawiska fonetyczne: nazal.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy[1]
(1.2) pojazd mechaniczny, zwłaszcza samolot[1]
(1.3) przen. osoba wykonująca coś automatycznie i bezmyślnie[1]
(1.4) przen. działający sprawnie system organizacyjny[1]
(1.5) środ. automatyczna broń palna[1]
(1.6) przen. pot. młoda, atrakcyjna seksualnie kobieta[2]
(1.7) gw. (Bukowina) samochód[3]
(1.8) gw. (Śląsk Cieszyński) techn. pociąg[4]
(1.9) przen. gw. (Śląsk Cieszyński) żart. tęga kobieta
odmiana:
(1.1-6)
przykłady:
(1.1) Samochód to wspaniała maszyna.
składnia:
(1.1) maszyna do + D. • maszyna + przym. • maszyna + ims. odczasownikowy czynny
kolokacje:
(1.1) maszyna do pisaniamaszyna do szyciamaszyna parowamaszyna liczącamaszyna rolniczamaszyna elektrycznamaszyna matematyczna • maszyna do lodów / do asfaltu / do pieczenia / do popcornu • maszyna żniwna / szyfrująca / żakardowaprojektować / zaprojektować / konstruować / skonstruować / naprawiać / naprawić / obsługiwać / obsłużyć / psuć / zepsuć maszynę
synonimy:
(1.1) urządzenie, automat
antonimy:
(1.1) człowiek, ręka
hiperonimy:
hiponimy:
(1.1) robot, silnik, turbina
holonimy:
meronimy:
(1.1) mechanizm, obudowa
wyrazy pokrewne:
rzecz. maszyneria ż, maszynownia ż, maszynista mos, maszynistka ż, maszyniarka ż, machina ż, maszynówka ż, machinacja ż, maszynowiec m, maszynówa ż
zdrobn. maszynka ż
przym. maszynowy, machinalny
przysł. maszynowo, machinalnie
tem. słow. maszyno-
związki frazeologiczne:
(1.1) maszyna prostapracować jak maszynamaszyna Turingamaszyna wirtualna
etymologia:
(1.1) franc. machine
(1.6) niem. Maschine[2]
(1.7) por. rum. maşină[3], gw. ukr. маши́на[3]
(1.8) niem. Maschine
uwagi:
zob. deus ex machina
tłumaczenia:
(1.8) zobacz listę tłumaczeń w haśle: pociąg
źródła:
  1. 1 2 3 4 5 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „maszyna” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. 1 2 Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Małgorzata Stefaniak, „Absztyfikant założył ancug”, czyli o niemieckich zapożyczeniach we współczesnej polszczyźnie potocznej, Ilona Koutna, Piotr Nowak (red.), „Język, Komunikacja, Informacja”, 6, 6, 2011, s. 220, ISSN 1896-9585 (pol.).
  3. 1 2 3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „maszyna” w: Zbigniew Greń, Helena Krasowska, Słownik górali polskich na Bukowinie, Instytut Slawistyki PAN, Warszawa 2008, s. 135.
  4. Słownik gwarowy Śląska Cieszyńskiego, red. Jadwiga Wronicz, Galeria „Na Gojach”, Ustroń 2010, ISBN 978-83-60551-28-8.