kadencja

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

kadencja (język polski)[edytuj]

wymowa:
IPA[kaˈdɛ̃nʦ̑ʲja], AS[kadncʹi ̯a], zjawiska fonetyczne: zmięk. nazal.  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit.  okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ; zob.  też kadencja (politologia) w Wikipedii
(1.2) jęz.  intonacja opadająca, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego; zob.  też kadencja (literatura) w Wikipedii
(1.3) muz.  sekwencja akordów mająca charakter zakończenia; zob.  też kadencja (muzyka) w Wikipedii
(1.4) muz.  wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych
(1.5) sport.  w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę
(1.6) sport.  w biegach: liczba kroków na minutę
odmiana:
(1.1-4)
(1.5-6)
przykłady:
(1.1) Volkstag wybierany jest na czteroletnią kadencję. Wybory odbywają się w jedną z niedziel listopada. Kadencja biegnie od 1-go[1] stycznia roku następnego po wyborach. (Konstytucja Wolnego Miasta Gdańska, roz. II, art. 9)
(1.3) Kadencje dzielą się na małe i wielkie. Te pierwsze składają się z dwóch akordów, zaś drugie z trzech lub więcej.
(1.6) Biegacze czołówki mają kadencję na poziomie 90-100 k/min, podczas gdy średnia biegających niezawodowo to coś pomiędzy 80 a 85 k/min. (z Internetu)
składnia:
(1.1) za kadencji D. 
kolokacje:
(1.1) kadencja sejmu • kadencja prezydenta
(1.2) kadencja zdańpłynność kadencji
synonimy:
(1.1) czas urzędowania, okres urzędowania
(1.2) intonacja opadająca, spadek
antonimy:
(1.2) antykadencja
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym.  kadencyjny
rzecz.  kadencyjność f 
związki frazeologiczne:
etymologia:
śr.łac.  cadentia 'rzut w grze w kości, upadek'[2] z łac.  cadere 'padać, zdarzać się'
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Taki zapis liczebnika porządkowego uważany jest za niepoprawny, zob. liczebniki porządkowe w: Poradnia językowa PWN., ul. 9 Maja w: Poradnia językowa PWN.
  2. Janusz Ekiert, Czy wiesz? Zagadki muzyczne, Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 143.