zając

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: ZajaczajacZajączająć

zając (język polski)[edytuj]

zając (1.1) polarny
zając (1.2)
zając (1.3) morski
wymowa:
IPA[ˈzajɔ̃nʦ̑], AS[zai ̯õnc], zjawiska fonetyczne: nazal.asynch. ą 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami; zob. też zającowate w Wikipedii
(1.2) zool. pot. szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1); zob. też zając szarak w Wikipedii
(1.3) icht. tasza
(1.4) przen. w sporcie, także innych dziedzinach życia związanych z rywalizacją: zazwyczaj nielegalnie opłacony słabszy zawodnik lub zespół, którego zadaniem jest utrzymywanie wysokiego tempa biegu na początku wyścigu, mobilizując przez to faworyta do większego wysiłku
(1.5) przen. wielkanocny zwyczaj obdarowywania dzieci upominkami i słodyczami[1]
odmiana:
(1.1-2)
przykłady:
(1.1) Gdy wracałem do domu, zając przebiegł mi drogę.
(1.4) Pod koniec wyścigu zazwyczaj zając nie ma sił i przybiega do mety ostatni lub w ogóle nie kończy biegu.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) łow. filip
(1.5) zajączek
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.
zdrobn. zajączek m
forma żeńska zajęczyca f
przym. zajęczy
związki frazeologiczne:
narozrabiać jak pijany zającnieśmiały jak zając w kapuście[2]odważny jak zając w kapuście[2]robota nie zając, nie ucieknieskromny jak zając w kapuście[2]spać jak zającwstydzić się jak zając w kapuście[2]złapać zająca
etymologia:
(1.4) przez skojarzenie z gonieniem szybko biegającego zająca (1.1)
uwagi:
zob. też zając w Wikicytatach
(1.1-3) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
(1.5) uważane za reg. pozn.[3]
tłumaczenia:
źródła:
  1. Wielkanoc w: Anna Piotrowicz, Słownictwo i frazeologia życia towarzyskiego w polskiej leksykografii XX wieku, s. 284, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004, ISBN 83-232-1378-X.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Jan Miodek, Póki żyta – póki byta, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987.
  3. hasło zając w: Słownik gwary miejskiej Poznania, red. Monika Gruchmanowa i Bogdan Walczak, Wydawnictwo Naukowe PWN.