złodziej
złodziej (język polski)
[edytuj]- wymowa:
- IPA: [ˈzwɔd͡ʑɛ̇j], AS: [zu̯oʒ́ėi ̯], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art. ⓘ
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
- (1.1) osoba, która potajemnie i bezprawnie zabiera rzeczy bez zgody ich właściciela; sprawca kradzieży
- (1.2) daw. złoczyńca[1]
- odmiana:
- (1.1-2)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik złodziej złodzieje dopełniacz złodzieja złodziei / złodziejów celownik złodziejowi złodziejom biernik złodzieja złodziei / złodziejów narzędnik złodziejem złodziejami miejscownik złodzieju złodziejach wołacz złodzieju złodzieje
- przykłady:
- (1.1) Złodziej sprzedawał na rynku skradzione przez siebie telefony komórkowe.
- składnia:
- antonimy:
- (1.2) dobrodziej
- hiperonimy:
- (1.1) przestępca, rabuś
- hiponimy:
- (1.1) hiena cmentarna, koniokrad, włamywacz; slang. bliciarz, brykarz, chawiracz / chawirnik / chawirczyk, doliniarz, karmaniarz, kasiarz / kasjer, kieszonkowiec, kółkarz, kret / kreter, lipkarz, malinka, mojkarz, pajęczarz, rajdowiec, remanenciarz, rewizor, rzep, sałaciarz, szczypiorek, skakier, szabrownik, szczur / szczur hotelowy, szlamiarz, szopkarz, szopenfeldziarz, szpringowiec, witryniarz
- holonimy:
- meronimy:
- (1.1) przestęp. meter, marwicher, jurgacz, manus, czterdziestak, indyk, jołd, tycer, cynkier, świecowy
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. złodziejstwo n
- forma żeńska złodziejka ż
- zdrobn. złodziejaszek m
- przym. złodziejski, złodziejaszkowaty
- przysł. złodziejsko
- związki frazeologiczne:
- złodziej czasu • złodziej grosza publicznego / złodziej mienia publicznego • złodziej scen
- przysłowia: i ten złodziej, co kradnie, i ten, co złodziejowi drabinę trzyma • na złodzieju czapka gore • okazja czyni złodzieja • przed złodziejem zamku nie ma • trudno złodzieja okraść • złodziej a kłamca – dwa bracia • złodziej na złodzieja nie powie • złodziej na złodzieju jedzie i złodziejem pogania • złodziej uczciwemu nie dowierza • złodziej w swojej wsi nie kradnie
- etymologia:
- prasł. *zъlodějь → złoczyńca, ktoś czyniący zło[2]
- por. białor. зло́дзей, bułg. злоде́й, czes. zloděj, ros. злоде́й, słc. zlodej, ukr. зло́дій
- uwagi:
- tłumaczenia:
- albański: (1.1) vjedhës m
- angielski: (1.1) thief
- arabski: (1.1) لص m, حرامي m, خطاف
- aramejski: (1.1) ܓܢܒܐ m (genawa)
- baskijski: (1.1) lapur
- białoruski: (1.1) злодзей m; (1.2) злодзей m
- bośniacki: (1.1) lopov m
- bułgarski: (1.1) крадец m
- chiński standardowy: (1.1) uproszcz. 贼 / trad. 賊 (zéi), uproszcz. 盗贼 / trad. 盜賊 (dàozéi)
- chorwacki: (1.1) lopov m
- czeski: (1.1) zloděj m
- dolnołużycki: (1.1) złoźej m
- duński: (1.1) tyv w
- esperanto: (1.1) ŝtelisto
- fiński: (1.1) varas
- francuski: (1.1) voleur m, larron m, cambrioleur m
- górnołużycki: (1.1) paduch m
- gudźarati: (1.1) ચોર m (cōra)
- hebrajski: (1.1) גנב (ganav)
- hindi: (1.1) चोर m
- hiszpański: (1.1) ladrón m
- interlingua: (1.1) fur
- japoński: (1.1) 泥棒 (どろぼう, dorobō)
- jidysz: (1.1) גנבֿ m (ganew), לאַטכער m (latcher)
- kaszubski: (1.1) złodzéj m, kradzélc m, kradzôrz m
- kataloński: (1.1) lladre m
- kazachski: (1.1) ұрлықшы
- koreański: (1.1) 도둑 (toduk)
- litewski: (1.1) vagys m, įsilaužėlis m
- luksemburski: (1.1) Déif m
- luo: (1.1) ja kuo
- łotewski: (1.1) zaglis m
- macedoński: (1.1) крадец m
- niderlandzki: (1.1) dief m
- niemiecki: (1.1) Dieb m
- norweski (bokmål): (1.1) tyv m
- nowogrecki: (1.1) κλέφτης m
- nowopruski: (1.1) wags m
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)(1.1)
- portugalski: (1.1) ladrão m
- rosyjski: (1.1) вор m; (1.2) злоде́й m
- rumuński: (1.1) hoț m
- sanskryt: (1.1) वृक m, चोर m, तायु m
- serbski: (1.1) лопов (lopov) m
- słowacki: (1.1) zlodej m
- suahili: (1.1) mwizi
- szwedzki: (1.1) tjuv w
- turecki: (1.1) hırsız
- tuvalu: (1.1) maevaga
- ukraiński: (1.1) злодій m, крадій m; (1.2) злодій m
- walijski: (1.1) lleidr m
- węgierski: (1.1) tolvaj
- wilamowski: (1.1) dib m, dīb m
- włoski: (1.1) ladro m
- wolof: (1.1) sàcc
- źródła:
