szczęka

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: szczëka

szczęka (język polski)[edytuj]

szczęki (1.1) człowieka
szczęka (1.2)
szczęki (1.3) piranii
szczęki (1.5)
szczęki (1.6)
wymowa:
IPA[ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka], AS[ščŋka], zjawiska fonetyczne: nazal.asynch. ę  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone zęby[1]
(1.2) anat. jedna z dwóch kości ludzkiej czaszki (prawa i lewa), w której osadzone górne zęby; zob. też szczęka w Wikipedii
(1.3) anat. zool. wszelkie mocne, zaciskające się narządy w obrębie otworu gębowego, przed nim albo otaczające go, przystosowane do chwytania i rozdrabniania pokarmu; zob. też szczęki (anatomia) w Wikipedii
(1.4) pot. rodzaj rozkładanego stoiska handlowego
(1.5) techn. mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny
(1.6) sport. część wiązania nart służąca do przytrzymywania nosa buta
odmiana:
(1.1-6)
przykłady:
(1.1) Grześ spadł z roweru i złamał sobie szczękę.
składnia:
kolokacje:
(1.1) dolna / górna szczęka • zaciskać szczęki • ruszać szczękami • dostać w szczękę • złamać szczękę • sztuczna szczęka
(1.1) szczęka lewa / prawa
(1.3) szczęki kręgowców / bezkręgowców / owadów / …
(1.4) rozkładać / składać szczękę • handlować ze szczęki / w szczęce
(1.5) szczęka szczypiec / cęgówszczęki hamulcowe
synonimy:
(1.2) kość szczękowa
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) kość
(1.2) kość
hiponimy:
(1.1) żuchwa
holonimy:
(1.1) czaszka
meronimy:
(1.1) dziąsło, zębodół, ząb
wyrazy pokrewne:
rzecz. szczęk mrz, szczękanie n, szczęknięcie n, szczękowiec mzw, szczękowce nmos, paszczęka ż
zgrub. szczena ż
czas. szczękać ndk., szczęknąć dk.
przym. szczękowy
przysł. szczękowo
związki frazeologiczne:
szczęka opadakońska szczęka
etymologia:
uwagi:
(1.1-2) zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała
(1.1-2) W języku ogólnym używa się określenia szczęka zarówno w odniesieniu do górnej, jak i dolnej kości. W naukach medycznych przeciwstawia się szczękę (tylko górną) żuchwie (dolnej).
(1.3) Używane zwykle w liczbie mnogiej.
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: kość szczękowa
źródła:
  1. publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.