szczęka

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: szczëka

szczęka (język polski)[edytuj]

szczęki (1.1) człowieka
szczęka (1.2)
szczęki (1.3) piranii
szczęki (1.5)
szczęki (1.6)
wymowa:
IPA[ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka], AS[ščŋka], zjawiska fonetyczne: nazal.asynch. ę  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone zęby[1]
(1.2) anat. antrop. med. stomat. jedna z dwóch kości czaszki (prawa i lewa), w której osadzone górne zęby; zob. też szczęka w Wikipedii
(1.3) anat. zool. wszelkie mocne, zaciskające się narządy w obrębie otworu gębowego, przed nim albo otaczające go, przystosowane do chwytania i rozdrabniania pokarmu; zob. też szczęki (anatomia) w Wikipedii
(1.4) pot. rodzaj rozkładanego stoiska handlowego
(1.5) techn. mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny
(1.6) sport. część wiązania nart służąca do przytrzymywania nosa buta
odmiana:
(1.1-6)
przykłady:
(1.2) Grześ spadł z roweru i złamał sobie szczękę.
składnia:
kolokacje:
(1.1) dolna / górna szczęka • zaciskać szczęki • ruszać szczękami • dostać w szczękę
(1.2) złamać szczękę • sztuczna szczęka
(1.3) szczęki kręgowców / bezkręgowców / owadów / …
(1.4) rozkładać / składać szczękę • handlować ze szczęki / w szczęce
(1.5) szczęka szczypiec / cęgówszczęki hamulcowe
synonimy:
antonimy:
(1.2) żuchwa
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. szczęk mrz, szczękanie n, szczęknięcie n, szczękościsk mrz, szczękoczułek mrz, szczękowiec mzw, szczękowce nm.-os., paszczęka f
zgrub. szczena f
czas. szczękać ndk., szczęknąć dk.
przym. szczękowy
przysł. szczękowo
związki frazeologiczne:
szczęka opadakońska szczęka
etymologia:
uwagi:
(1.1-2) W języku ogólnym używa się określenia szczęka zarówno w odniesieniu do górnej, jak i dolnej kości. W naukach medycznych przeciwstawia się szczękę (tylko górną) żuchwie (dolnej).
(1.3) Używane zwykle w liczbie mnogiej.
tłumaczenia:
źródła:
  1. Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.