jutrzenka
jutrzenka (język polski)
[edytuj]
- wymowa:
- IPA: [juˈṭʃɛ̃nka], AS: [i ̯uṭšẽnka], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.• udziąs.• nazal.• -nk- ⓘ
- homofon: Jutrzenka
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) poet. poranna jasność przed pojawieniem się słońca
- (1.2) książk. przen. zapowiedź nadchodzącej nowości
- odmiana:
- (1.1-2)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik jutrzenka jutrzenki dopełniacz jutrzenki jutrzenek celownik jutrzence jutrzenkom biernik jutrzenkę jutrzenki narzędnik jutrzenką jutrzenkami miejscownik jutrzence jutrzenkach wołacz jutrzenko jutrzenki
- przykłady:
- (1.1) Rydwan słoneczny, poprzedzony jutrzenką, zaczynał wjeżdżać na niebo, wrony i gawrony witały go krakaniem, kiedy nasz szarak, zachowując wszelkie środki ostrożności, powracał do kotliny pod pniakiem sosnowym[1].
- (1.1) Z łona jutrzenki • jak rosę Cię zrodziłem[2].
- (1.1) Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki, a widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu biodrowego i wywichnął Jakubowi ten staw podczas zmagania się z nim[3].
- (1.2) Witaj, jutrzenko swobody[4].
- (1.2) Oto wschodziła jutrzenka mordu[5].
- składnia:
- składnia:
- antonimy:
- hiperonimy:
- (1.1) zorza
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. jutrznia ż, jutro n, Jutrzenka ż, Jutrznia ż, jutrzenkowość ż, jutrzenność ż, jutrzniowość ż
- przym. jutrzenkowy, jutrzenny, jutrzniowy
- przysł. jutro
- czas. jutrać ndk.
- związki frazeologiczne:
- różanopalca jutrzenka
- uwagi:
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) daybreak, dawn
- białoruski: (1.1) золак m, світанне n
- francuski: (1.1) aurore ż
- hawajski: (1.1) Kukui Wanaʻao
- hiszpański: (1.1) aurora ż
- interlingua: (1.1) alba
- kazachski: (1.1) таң (tañ)
- łaciński: (1.1) aurora ż
- niemiecki: (1.1) Morgenröte ż
- rosyjski: (1.1) заря́ ż; (1.2) заря́ ż
- ukraińska: (1.1) світа́нок m; (1.2) світа́нок m, зоря́
- włoski: (1.1) aurora ż
- źródła:
- ↑ A. Dygasiński: Zając
- ↑ Księga Psalmów 110, 3b.
- ↑ Księga Rodzaju 32, 25-26.
- ↑ Sławomir Mrożek, Teatr 2 (Alfa 1984, Letni dzień 1983, Ambasador 1981, Pieszo 1980), 1980, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Jacek Dukaj, W kraju niewiernych, 2000, Narodowy Korpus Języka Polskiego.