czytać
czytać (język polski)
[edytuj]
.jpg)
- znaczenia:
czasownik przechodni niedokonany (dk. przeczytać)
- (1.1) przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną
- (1.2) mieć umiejętność rozumienia treści zawartych w rysunkach technicznych, schematach, mapach, nutach
- (1.3) czynność urządzenia technicznego polegająca na odkodowywaniu informacji
- (1.4) wypowiadać na głos zapisane słowa
- odmiana:
- (1.1-4) koniugacja I
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik czytać czas teraźniejszy czytam czytasz czyta czytamy czytacie czytają czas przeszły m czytałem czytałeś czytał czytaliśmy czytaliście czytali ż czytałam czytałaś czytała czytałyśmy czytałyście czytały n czytałom czytałoś czytało tryb rozkazujący niech czytam czytaj niech czyta czytajmy czytajcie niech czytają pozostałe formy czas przyszły m będę czytał,
będę czytaćbędziesz czytał,
będziesz czytaćbędzie czytał,
będzie czytaćbędziemy czytali,
będziemy czytaćbędziecie czytali,
będziecie czytaćbędą czytali,
będą czytaćż będę czytała,
będę czytaćbędziesz czytała,
będziesz czytaćbędzie czytała,
będzie czytaćbędziemy czytały,
będziemy czytaćbędziecie czytały,
będziecie czytaćbędą czytały,
będą czytaćn będę czytało,
będę czytaćbędziesz czytało,
będziesz czytaćbędzie czytało,
będzie czytaćczas zaprzeszły m czytałem był czytałeś był czytał był czytaliśmy byli czytaliście byli czytali byli ż czytałam była czytałaś była czytała była czytałyśmy były czytałyście były czytały były n czytałom było czytałoś było czytało było forma bezosobowa czasu przeszłego czytano tryb przypuszczający m czytałbym,
byłbym czytałczytałbyś,
byłbyś czytałczytałby,
byłby czytałczytalibyśmy,
bylibyśmy czytaliczytalibyście,
bylibyście czytaliczytaliby,
byliby czytaliż czytałabym,
byłabym czytałaczytałabyś,
byłabyś czytałaczytałaby,
byłaby czytałaczytałybyśmy,
byłybyśmy czytałyczytałybyście,
byłybyście czytałyczytałyby,
byłyby czytałyn czytałobym,
byłobym czytałoczytałobyś,
byłobyś czytałoczytałoby,
byłoby czytałoimiesłów przymiotnikowy czynny m czytający, nieczytający ż czytająca, nieczytająca czytające, nieczytające n czytające, nieczytające imiesłów przymiotnikowy bierny m czytany, nieczytany czytani, nieczytani ż czytana, nieczytana czytane, nieczytane n czytane, nieczytane imiesłów przysłówkowy współczesny czytając, nie czytając rzeczownik odczasownikowy czytanie, nieczytanie
- przykłady:
- (1.1) Codziennie rano czytam gazetę.
- (1.2) Nie zabłądzimy, Damian umie czytać mapy i ma kompas.
- (1.3) Przeczytać taką dyskietkę może tylko bardzo archaiczny komputer.
- (1.4) W dzieciństwie babcia czytała mi bajki na dobranoc.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) czytać książkę • czytać gazetę • czytać wiersz • czytać na głos
- (1.2) czytać mapę • czytać nuty
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. czytelnictwo n, czytelnia ż, czytelnik m, czytelniczka ż, czytacz mos, czytanka ż, czytadło n, czytelność ż, czytnik m, czytanina ż, czytanie n, odczyt m, odczytanie n, odczytywanie n, rozczytanie n, wyczytanie n, wczytywanie n, zaczytanie n, zaczytywanie n, czytywanie n, przeczytanie n, poczytność ż
- czas. czytywać ndk., odczytać dk., odczytywać ndk., przeczytać dk., rozczytać dk., rozczytywać ndk., wyczytywać ndk., wyczytać dk., zaczytać dk., zaczytywać ndk.
- przym. czytelny, czytelniczy, czytankowy, czytnikowy, oczytany
- przysł. czytelnie
- związki frazeologiczne:
- czytać jednym tchem • czytać między wierszami • czytać w myślach • czytać z ruchu warg
- uwagi:
- tłumaczenia:
- (1.5) zobacz listę tłumaczeń w haśle: liczyć
- amharski: (1.1) ማንበብ
- angielski: (1.1) read
- arabski: (1.1) قرأ
- baskijski: (1.1) irakurri
- białoruski: (1.1) чытаць
- bretoński: (1.1) lenn
- bułgarski: (1.1) чета
- chiński standardowy: (1.1) 读 (dú), 读书 (dúshū), 看 (kàn); (1.4) 读 (dú)
- chorwacki: (1.1) čitati
- czeski: (1.1) číst
- dolnołużycki: (1.1) cytaś
- duński: (1.1) læse; (1.3) læse
- esperanto: (1.1) legi
- francuski: (1.1) lire
- grenlandzki: (1.1) atuarpoq
- hindi: (1.1) पढ़ना (paṛhnā)
- hiszpański: (1.1) leer
- ido: (1.1) lektar
- interlingua: (1.1) leger
- japoński: (1.1) 読む(よむ)
- jidysz: (1.1) לייענען (lejenen); (1.2) לייענען (lejenen); (1.4) לייענען (lejenen)
- kaszubski: (1.1) czëtac
- kataloński: (1.1) llegir
- łaciński: (1.1) lego
- niderlandzki: (1.1) lezen; (1.4) voorlezen
- niemiecki: (1.1) lesen
- norweski (bokmål): (1.1) lese
- nowogrecki: (1.1) διαβάζω
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)(1.1)
, 
; czytać gazetę: 
- portugalski: (1.1) ler
- rosyjski: (1.1) читать
- slovio: (1.1) cxitat (читат)
- szwedzki: (1.1) läsa
- tetum: (1.1) lee
- turecki: (1.1) okumak; (1.2) okumak
- tuvalu: (1.1) faitau
- ukraiński: (1.1) читати
- walijski: (1.1) darllen
- węgierski: (1.1) olvas
- wilamowski: (1.1) łaza, łāza, łaoza
- włoski: (1.1) leggere; (1.2) leggere; (1.3) leggere; (1.4) leggere
- źródła:
- ↑
Hasło „czytać” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN. - ↑ Hasło „*čitati” w: Rick Derksen, Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon, Brill, Leiden—Boston 2008, ISBN 978-90-04-15504-6, s. 90.
- ↑ Andrzej Bańkowski, Etymologiczny słownik języka polskiego, t. 1, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 978-83-01-13016-9.
- ↑ Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2008, ISBN 978-83-08-04191-8, s. 105.
