wyjaśniać

wyjaśniać (język polski)

wymowa:

IPA: [vɨˈjäɕɲäʨ̑], AS: [vyi ̯äśńäć], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • podw. art. podwyższona artykulacja samogłoski  wymowa

znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. aspekt dokonany wyjaśnić)

(1.1) czynić coś zrozumiałym

(1.2) uzasadniać, usprawiedliwiać, podawać szczegóły

(1.3) mat. matematyka, matematyczny o zmiennej losowej: mieć określony udział w obserwowanym efekcie.

czasownik zwrotny niedokonany wyjaśniać się (dk. aspekt dokonany wyjaśnić się)

(2.1) stawać się zrozumiałym

(2.2) rozjaśniać się

odmiana:

(1.1-2) koniugacja I

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1 os.	2 os.	3 os.	1 os.	2 os.	3 os.
bezokolicznik		wyjaśniać
czas teraźniejszy		wyjaśniam	wyjaśniasz	wyjaśnia	wyjaśniamy	wyjaśniacie	wyjaśniają
czas przeszły	m	wyjaśniałem	wyjaśniałeś	wyjaśniał	wyjaśnialiśmy	wyjaśnialiście	wyjaśniali
	f	wyjaśniałam	wyjaśniałaś	wyjaśniała	wyjaśniałyśmy	wyjaśniałyście	wyjaśniały
	n	wyjaśniałom (forma potencjalna)	wyjaśniałoś (forma potencjalna)	wyjaśniało
pozostałe formy czas przyszły m będę wyjaśniał, będę wyjaśniać będziesz wyjaśniał, będziesz wyjaśniać będzie wyjaśniał, będzie wyjaśniać będziemy wyjaśniali, będziemy wyjaśniać będziecie wyjaśniali, będziecie wyjaśniać będą wyjaśniali, będą wyjaśniać f będę wyjaśniała, będę wyjaśniać będziesz wyjaśniała, będziesz wyjaśniać będzie wyjaśniała, będzie wyjaśniać będziemy wyjaśniały, będziemy wyjaśniać będziecie wyjaśniały, będziecie wyjaśniać będą wyjaśniały, będą wyjaśniać n będę wyjaśniało (forma potencjalna), będę wyjaśniać będziesz wyjaśniało, będziesz wyjaśniać będzie wyjaśniało, będzie wyjaśniać czas zaprzeszły m wyjaśniałem był wyjaśniałeś był wyjaśniał był wyjaśnialiśmy byli wyjaśnialiście byli wyjaśniali byli f wyjaśniałam była wyjaśniałaś była wyjaśniała była wyjaśniałyśmy były wyjaśniałyście były wyjaśniały były n wyjaśniałom było (forma potencjalna) wyjaśniałoś było (forma potencjalna) wyjaśniało było forma bezosobowa czasu przeszłego wyjaśniano tryb rozkazujący – wyjaśniaj niech wyjaśnia wyjaśniajmy wyjaśniajcie niech wyjaśniają tryb przypuszczający m wyjaśniałbym, byłbym wyjaśniał wyjaśniałbyś, byłbyś wyjaśniał wyjaśniałby, byłby wyjaśniał wyjaśnialibyśmy, bylibyśmy wyjaśniali wyjaśnialibyście, bylibyście wyjaśniali wyjaśnialiby, byliby wyjaśniali f wyjaśniałabym, byłabym wyjaśniała wyjaśniałabyś, byłabyś wyjaśniała wyjaśniałaby, byłaby wyjaśniała wyjaśniałybyśmy, byłybyśmy wyjaśniały wyjaśniałybyście, byłybyście wyjaśniały wyjaśniałyby, byłyby wyjaśniały n wyjaśniałobym, byłobym wyjaśniało (formy potencjalne) wyjaśniałobyś, byłobyś wyjaśniało (formy potencjalne) wyjaśniałoby, byłoby wyjaśniało imiesłów przymiotnikowy czynny m wyjaśniający, niewyjaśniający f wyjaśniająca, niewyjaśniająca wyjaśniające, niewyjaśniające n wyjaśniające, niewyjaśniające imiesłów przymiotnikowy bierny m wyjaśniany wyjaśniani f wyjaśniana wyjaśniane n wyjaśniane imiesłów przysłówkowy współczesny wyjaśniając, nie wyjaśniając rzeczownik odczasownikowy wyjaśnianie, niewyjaśnianie

(2.1-2) koniugacja I

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1 os.	2 os.	3 os.	1 os.	2 os.	3 os.
bezokolicznik		wyjaśniać się
czas teraźniejszy		wyjaśniam się	wyjaśniasz się	wyjaśnia się	wyjaśniamy się	wyjaśniacie się	wyjaśniają się
czas przeszły	m	wyjaśniałem się	wyjaśniałeś się	wyjaśniał się	wyjaśnialiśmy się	wyjaśnialiście się	wyjaśniali się
	f	wyjaśniałam się	wyjaśniałaś się	wyjaśniała się	wyjaśniałyśmy się	wyjaśniałyście się	wyjaśniały się
	n	wyjaśniałom się (forma potencjalna)	wyjaśniałoś się (forma potencjalna)	wyjaśniało się
pozostałe formy czas przyszły m będę się wyjaśniał, będę się wyjaśniać będziesz się wyjaśniał, będziesz się wyjaśniać będzie się wyjaśniał, będzie się wyjaśniać będziemy się wyjaśniali, będziemy się wyjaśniać będziecie się wyjaśniali, będziecie się wyjaśniać będą się wyjaśniali, będą się wyjaśniać f będę się wyjaśniała, będę się wyjaśniać będziesz się wyjaśniała, będziesz się wyjaśniać będzie się wyjaśniała, będzie się wyjaśniać będziemy się wyjaśniały, będziemy się wyjaśniać będziecie się wyjaśniały, będziecie się wyjaśniać będą się wyjaśniały, będą się wyjaśniać n będę się wyjaśniało (forma potencjalna), będę się wyjaśniać będziesz się wyjaśniało, będziesz się wyjaśniać będzie się wyjaśniało, będzie się wyjaśniać czas zaprzeszły m wyjaśniałem się był wyjaśniałeś się był wyjaśniał się był wyjaśnialiśmy się byli wyjaśnialiście się byli wyjaśniali się byli f wyjaśniałam się była wyjaśniałaś się była wyjaśniała się była wyjaśniałyśmy się były wyjaśniałyście się były wyjaśniały się były n wyjaśniałom się było (forma potencjalna) wyjaśniałoś się było (forma potencjalna) wyjaśniało się było forma bezosobowa czasu przeszłego wyjaśniano się tryb rozkazujący – wyjaśniaj się niech się wyjaśnia wyjaśniajmy się wyjaśniajcie się niech się wyjaśniają tryb przypuszczający m wyjaśniałbym się, byłbym się wyjaśniał wyjaśniałbyś się, byłbyś się wyjaśniał wyjaśniałby się, byłby się wyjaśniał wyjaśnialibyśmy się, bylibyśmy się wyjaśniali wyjaśnialibyście się, bylibyście się wyjaśniali wyjaśnialiby się, byliby się wyjaśniali f wyjaśniałabym się, byłabym się wyjaśniała wyjaśniałabyś się, byłabyś się wyjaśniała wyjaśniałaby się, byłaby się wyjaśniała wyjaśniałybyśmy się, byłybyśmy się wyjaśniały wyjaśniałybyście się, byłybyście się wyjaśniały wyjaśniałyby się, byłyby się wyjaśniały n wyjaśniałobym się, byłobym się wyjaśniało (formy potencjalne) wyjaśniałobyś się, byłobyś się wyjaśniało (formy potencjalne) wyjaśniałoby się, byłoby się wyjaśniało imiesłów przymiotnikowy czynny m wyjaśniający się, niewyjaśniający się f wyjaśniająca się, niewyjaśniająca się wyjaśniające się, niewyjaśniające się n wyjaśniające się, niewyjaśniające się imiesłów przymiotnikowy bierny m wyjaśniany wyjaśniani f wyjaśniana wyjaśniane n wyjaśniane imiesłów przysłówkowy współczesny wyjaśniając się, nie wyjaśniając się rzeczownik odczasownikowy wyjaśnianie się, niewyjaśnianie się

przykłady:

(1.1) To wyjaśnia jego zachowanie.

(1.2) Długo wyjaśniał, dlaczego musiał odejść.

(1.3) Sezonowość roczna wyjaśnia 40% obserwowanej wariancji.

(2.1) Tajemnica morderstwa powoli się wyjaśniała.

(2.2) Niebo się wyjaśnia.

składnia:

wyjaśniać + B. biernik; nie wyjaśniać + D. dopełniacz

kolokacje:

(1.1) wyjaśniać sens czegoś • wyjaśniać nieporozumienie

synonimy:

(1.1-2) tłumaczyć, czynić jasnym, interpretować, objaśniać, wywodzić

(1.2) uzasadniać, usprawiedliwiać, podawać szczegóły

antonimy:

(1.1) zaciemniać, ukrywać

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik wyjaśnienie n rodzaj nijaki, wyjaśnianie n rodzaj nijaki

przysł. przysłówek wyjaśniająco

czas. czasownik wyjaśnić

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1,3) explain, pot. potocznie get sth something straight; (1.2) justify, pot. potocznie spell out
• arabski: (1.1) شرح ,اول ,نور ,بسط, فسر, أوضح
• francuski: (1.1) expliquer
• hiszpański: (1.1) aclarar, explicar; (1.2) explicar, justificar
• niemiecki: (1.1) erklären

źródła: