pragnąć

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

pragnąć (język polski)[edytuj]

wymowa:
IPA[ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑], AS[pragnõńć], zjawiska fonetyczne: nazal. asynch. ą   wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik niedokonany (dk.  zapragnąć)

(1.1) ofic.  chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie
(1.2) książk.  pożądać seksualnie[1]
(1.3) daw.  być spragnionym, chcieć pić[2][3]
odmiana:
(1) koniugacja Va
przykłady:
(1.1) Po prostu pragnę przedstawić sprawę panu i panu zostawić głos rozstrzygający.[4]
(1.2) Pragnę cię, Boh, i ty mnie pragniesz, kocham cię do szaleństwa, Boh.[5]
(1.3) Jeżeli nieprzyjaciel twój cierpi głód - nakarm go. Jeżeli pragnie - napój go![6]
(1.3) Mówcie, komu czego braknie, kto z was pragnie, kto z was łaknie?[7]
składnia:
(1.1-2) pragnąć + D. [8]
kolokacje:
synonimy:
(1.1) pożądać, żądać, chcieć
(1.2) pożądać
(1.3) być spragnionym, chcieć pić
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
czas.  zapragnąć dk. 
rzecz.  pragnienie n 
przym.  spragniony, upragniony
związki frazeologiczne:
pragnąć czegoś jak kania dżdżu
etymologia:
uwagi:
(1.2) używane w mowie egzaltowanej lub w książkach
(1.3) używane współcześnie jedynie w języku poetyckim, w Biblii
tłumaczenia:
źródła:
  1. hasło pragnąć w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Adam Stanisław Krasiński: Słownik synonimów polskich, Wyd. Akademii Umiejętności; w druk. „Czasu” F. Kluczyckiego, 1885. Cytat: „pragnąć t.j. chcieć pić”
  3. Wiesław Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawn. Literackie, 2005, str. 479, cytat: „pragnąć od XV w. 'chcieć, pożądać czegoś', 'chcieć pić'”
  4. Tadeusz Dołęga-Mostowicz: Profesor Wilczur
  5. Tadeusz Dołęga-Mostowicz: Prokurator Alicja Horn
  6. Biblia Tysiąclecia, Rz 12:20, wydanie z 2003 roku
  7. Adam Mickiewicz: Dziady, część II
  8. Andrzej Markowski, Jak dobrze mówić i pisać po polsku, Warszawa 2000.