pęd

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

pęd (język polski)[edytuj]

pęd (1.3)
wymowa:
IPA[pɛ̃nt], AS[pẽnt], zjawiska fonetyczne: wygł. nazal. asynch. ę  
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szybkie posuwanie się naprzód lub szybki ruch[1], szybki bieg, galop[2]
(1.2) wewnętrzna potrzeba, zamiłowanie do czegoś, wzmożona chęć dążenia do czegoś[1]
(1.3) bot.  nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców[1]; zob.  też pęd (botanika) w Wikipedii
(1.4) fiz.  prędkość pomnożona przez masę; zob.  też pęd (fizyka) w Wikipedii
odmiana:
(1.1-2) blm ,
(1.3-4)
przykłady:
(1.1) Myśli jego stały się teraz jeszcze szybsze niż pęd konia[3]
(1.2) Pęd, który nas pcha ku czemuś lub od czegoś odpycha, bez uczucia, że się chce tego, co sprzyja, unika tego, co szkodzi[4]
(1.3) Pędy grochu zwieszały się ze skrzynek[5]
(1.4) Doświadczenie demonstruje zasadę zachowania momentu pędu w ruchu obrotowym.
składnia:
kolokacje:
(1.1) pęd wiatru / wody / powietrza
(1.4) zasada zachowania pędu • moment pędu
synonimy:
(1.1) bieg, galop
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  rozpęd m , popęd m , spęd m , pędnik m 
czas.  pędzić ndk. , spędzać ndk. , spędzić dk. , popędzać ndk. , popędzić dk. 
przym.  pędny, pędowy
związki frazeologiczne:
owczy pędpuścić się pędemw te pędy
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 hasło pęd w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. hasło pęd w: Słownik języka polskiego XVII i 1. połowy XVIII wieku, Instytut Języka Polskiego PAN.
  3. Henryk Sienkiewicz, Quo vadis, rozdz. 42.
  4. Fryderyk Nietzsche, Ludzkie, arcyludzkie, rozdz. O rzeczach pierwszych i ostatnich.
  5. Hans Christian Andersen, Królowa Śniegu.