absolutny

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: absolútny

absolutny (język polski)[edytuj]

wymowa:
IPA[ˌapsɔˈlutnɨ], AS[apsolutny], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.akc. pob., wymowa ?/i
podział przy przenoszeniu wyrazu: ab•so•lut•ny[1]
znaczenia:

przymiotnik relacyjny

(1.1) całkowity, zupełny, bezwzględny
(1.2) niekwestionowany
(1.3) filoz. istniejący obiektywnie
(1.4) polit. oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
(1.5) fiz. o temperaturze: wyrażona w skali Kelvina
odmiana:
(1.1-5)
przykłady:
(1.4) Iwan jest władcą absolutnym.
składnia:
kolokacje:
(1.1) absolutna cisza • absolutne minimum / posłuszeństwo / przeciwieństwoprawda absolutna
(1.2) absolutny faworyt
(1.4) monarchia / władza absolutna • rządy absolutne • monarcha / władca absolutny
synonimy:
(1.1) całkowity, kompletny, zupełny, totalny, pełny
(1.2) niewątpliwy, niepodważalny, bezwzględny, bezdyskusyjny, bezwyjątkowy, wszechstronny
(1.4) absolutystyczny, samowładny, nieograniczony, wszechwładny, despotyczny, autokratyczny, dyktatorski, dążący do samowładztwa
(1.5) bezwzględny
antonimy:
(1.1) niezupełny, niepełny, niekompletny, niecałkowity
(1.3) relatywny, względny, uwarunkowany
(1.4) demokratyczny, parlamentarny, konstytucyjny
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. absolucja ż, absolut mos/mrz, absolutność ż, absolutorium n, absolutysta mos, absolutystka ż, absolutyzacja ż, absolutyzm mrz, absolutyzowanie n, absolwenckość ż, absolwent mos, absolwentka ż, absolwowanie n, zabsolutyzowanie n
czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.
przym. absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki
przysł. absolutnie
związki frazeologiczne:
(1.1) absolutny spokójabsolutne zerowiększość absolutna
etymologia:
łac. absolutuszupełny, bezwzględny[2][3]
źródłosłów dla ros. абсолютный[4]
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Hasło absolutny w: Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny, red. Jerzy Podracki, s. 3, Warszawa, Horyzont, 2001, ISBN 83-7311-161-1.
  2. Mirosław Bańko, Lidia Drabik, Lidia Wiśniakowska, Słownik spolszczeń i zapożyczeń, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, ISBN 978-83-01-15121-8.
  3. publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Hasło absolutny w: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  4. Wiesław Witkowski, Nowy słownik zapożyczeń polskich w języku rosyjskim, s. 1, Kraków, Universitas, 2006, ISBN 83-242-0736-8.