כאַפּן

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

כאַפּן (jidysz)[edytuj]

זי כאַפּט (1.1) די פּילקע
transliteracja:
YIVO: khapn; polska: chapn
wymowa:
IPA/ˈxapn/; IPA[ˈxapm̩]
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) łapać, chwytać, łowić
(1.2) chwytać (sens), pojmować, rozumieć, załapywać[1]
(1.3) chwytać (okazję), korzystać, wykorzystywać, uzyskiwać, otrzymywać, załapywać, podłapywać
(1.4) przechwytywać, przejmować

czasownik nieprzechodni

(2.1) spieszyć się, śpieszyć się, pędzić, gnać
(2.2) (o kwocie itp.) wynosić, wychodzić, równać się, być, dawać[2]; starczać, wystarczać[1]

czasownik zwrotny

(3.1) כאַפּן זיך(o zwierzętach) łapać się, chwytać się, dawać się złapać, dawać się schwytać, (o rybach) brać[1]
(3.2) כאַפּן זיךzauważać, spostrzegać (się), uświadamiać sobie, orientować się, zdawać sobie sprawę, połapać się (w czymś), łapać się (na czymś), chwytać się (na czymś)
(3.3) כאַפּן זיךrzucać się
odmiana:
(1-3) lp איך כאַפּ, דו כאַפּסט, ער / זי / עס כאַפּט ‖ lm מיר כאַפּן, איר כאַפּט, זיי כאַפּן ‖ fp האָבן + געכאַפּט
przykłady:
(2.1) כאַפּ(ט) ניט!‏ → Nie śpiesz(cie) się!, Spokojnie!, Powoli!, Chwileczkę!, Nie tak szybko!
(2.1) כאַפּ ניט אַזוי.‏ → Nie śpiesz się tak.[3]
(2.2) עס כאַפּט אַ דאָלאַר אויף אַ מענטשן.‏ → To wyjdzie / będzie dolar na osobę., To da dolara na osobę.[4]
(2.2) עס כאַפּט אַ ביסל קורץ.‏ → To jest trochę za mało., To ledwo wystarcza., Tego trochę brakuje.[4]
(3.2) ער האָט זיך געכאַפּט צו שפּעט.‏ → Za późno się zorientował., Za późno się połapał.[4]
składnia:
(3.2) כאַפּן זיך אַזzauważać / uświadamiać sobie / zdawać sobie sprawę, że; łapać się na tym, że[1]
(3.3) כאַפּן זיך צוrzucać się na + B., rzucać się do + D.
kolokacje:
(1.1) אונטערוואַרפֿן און כאַפּן די פּילקעpodrzucać i łapać piłkę[5]
(1.1) כאַפּן פֿאַרן קאָלנערłapać za kołnierz[3]
(1.1) כאַפּן אַ גנבֿchwytać złodzieja[3]
(1.1) כאַפּן פֿישłapać / łowić ryby
(1.1) כאַפּן אין נעץłowić w sieć / siecią[2]
(1.3) כאַפּן אַ הלוואהuzyskiwać / otrzymywać pożyczkę[4]
(1.3) כאַפּן אַ דרעמלzdrzemnąć się, ucinać sobie drzemkę[6][7]
(1.3) כאַפּן אַ קוקzerkać, popatrywać[8]
(1.3) כאַפּן אַ שמועסpogadać, porozmawiać[8]
(2.2) כאַפּן קורץledwo wystarczać, brakować, być zbyt małym / niewystarczającym[9][10]
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. כאַפּ, כאַפּונג, כאַפּעניש, כאַפּער, כאַפּערײַ
przym. כאַפּיק, כאַפּעריש
przysł. כאַפּ־לאַפּ, כאַפּעריש
związki frazeologiczne:
כאַפּן בײַ דער האַנטłapać za rękę, łapać na gorącym uczynku
כאַפּן דעם אָטעםłapać oddech, zaczerpywać tchu, nabierać tchu[11]
כאַפּן אַ דעךodetchnąć[12]
כאַפּט דער וואַטן־מאַכערniech diabli wezmą, pal licho
etymologia:
pol. chapać, ros. хапать (chapatʹ), ukr. хапати (chapaty), białor. хапаць (chapać)
uwagi:
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Yitskhok Niborski, Bernard Vaisbrot, Dictionnaire yiddish-français, s. 320, Paryż, Bibliothèque Medem, 2002, ISBN 2951137273.
  2. 2,0 2,1 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło כאַפּן w: Uriel Weinreich, Modern English-Yiddish, Yiddish-English dictionary, s. 578, Nowy Jork, YIVO Institute for Jewish Research, 1968.
  3. 3,0 3,1 3,2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło כאַפּען w: Alexander Harkavy, Yiddish-English dictionary, s. 175, Nowy Jork, Hebrew Publishing Company, 1910.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło כאַפּן w: Alexander Harkavy, Yiddish-English-Hebrew dictionary, s. 258, Nowy Jork, opublikowane przez autora, 1925.
  5. Hasło подбрасывать w: Моисей Альтерович Шапиро i in., Русско-еврейский (идиш) словарь, s. 380, Moskwa, Русский язык, 1984.
  6. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło כאַפּן אַ דרעמל w: ייִדיש ווערטערבוך אויפֿן וועב – Yiddish Dictionary Online.
  7. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło khapn a dreml w: Raphael A. Finkel, Searchable Yiddish-English dictionary.
  8. 8,0 8,1 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło כאַפּן w: Александр М. Солдатов, Большой идиш-русский словарь, 2003–2009.
  9. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło קורץ w: Uriel Weinreich, Modern English-Yiddish, Yiddish-English dictionary, s. 424, Nowy Jork, YIVO Institute for Jewish Research, 1968.
  10. publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Hasło קורץ w: Yitskhok Niborski, Bernard Vaisbrot, Dictionnaire yiddish-français, s. 551, Paryż, Bibliothèque Medem, 2002, ISBN 2951137273.
  11. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło כאפּנ w: С. Рохкинд, Г. Шкляр, Еврейско-русский словарь, s. 307, Mińsk, Академия наук БССР, 1940–1941.
  12. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło khapn a dekh w: Raphael A. Finkel, Searchable Yiddish-English dictionary.