Aneks:YIVO

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zobacz też Żydowski Instytut Naukowy w Wikipedii.

Alfabet Jidysz i jego transliteracja[edytuj]

Poniższa tabela prezentuje alfabet jidysz według słownika Uriela Weinreicha English-Yiddish-English Dictionary (Weinreich 1968). Transliteracje są zaczerpnięte z tego samego źródła, gdzie są przedstawione jako "odpowiedniki fonetyczne". Transliteracja YIVO jest międzynarodowym standardem. Transliteracja Harkavy'ego z roku 1898 została załączona tylko dla porównania. Transkrypcja IPA odpowiada przykładom dźwiękowym w zalecanej przez YIVO wymowie, zamieszczonej na stronie http://yivo.org/about/index.php?tid=57&aid=275. Transkrypcja fonetyczna jest transkrypcją zwyczajową, stosowaną w polskojęzycznych publikacjach Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Warszawie i jako taka, choć bardziej zrozumiała dla ludzi posługujących się językiem polskim, nie stanowi żadnego oficjalnego standardu.

Symbol Nazwa litery Polska transkrypcja fonetyczna Transliteracja YIVO Transkrypcja IPA Transliteracja Harkavy'ego Uwagi
א sztumer alef (brak) (brak) (brak) (brak) Nie wymawia się jej i nie transkrybuje. Oznacza tylko, że sylaba zaczyna się od wymawianego ו ,י, lub złożenia tych liter.
אַ pasech alef a a a a
אָ komec alef o o ɔ o
ב bejs b b b b
בֿ wejs w v v v Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
ג giml g g g g
ד dalet d d d d
דז dalet zajen dz dz ʣ (brak)
דזש dalet zajen szin dzh ʤ (brak)
ה hej h h h h
ו wow u u ʊ u
וּ melupm wow u u ʊ (brak) Używane tylko w sąsiedztwie ו albo przed י.
װ cwej wown w v v v
ױ wow jud oj oy ɔj oi
ז zajen z z z z
זש zajen szin ż zh ʒ zh
ח ches ch kh x ch Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
ט tes t t t t
טש tes szin cz tsh ʧ (brak)
י jud j, i y, i j, i y, i Spółgłoskowe [j] na początku sylaby (z wyjątkiem wystąpienia po א). W innych przypadkach samogłoskowe [i].
יִ chirek jud i i i (brak) Używane jedynie po spółgłoskowym י lub w sąsiedztwie innej samogłoski.
ײ cwej judn ej ey ɛj ei, ai
ײַ pasech cwej judn aj ay aj (brak)
כּ kof k k k k Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
כ chof ch kh x ch
ך lange chof ch kh x ch Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
ל lamed l l l, ʎ l
מ mem m m m m
ם szlos mem m m m m Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
נ nun n n n n
ן lange nun n, m n, m n, ŋ, m n, m Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
ס samech s s s s
ע ajen e e ɛ e
פּ pej p p p p Nie ma odrębnej formy końcowej.
פֿ fej f f f f
ף lange fej f f f f Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
צ cadek c ts ʦ tz
ץ lange cadek c ts ʦ tz Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
ק kuf k k k k
ר rejsz r r ʀ r
ש szin sz sh ʃ sh
שׂ sin s s s s Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
תּ tof t t t t Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
ת sof s s s s Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.