Aneks:YIVO

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zobacz też Żydowski Instytut Naukowy w Wikipedii.

Alfabet Jidysz i jego transliteracja[edytuj]

Poniższa tabela prezentuje alfabet jidysz według słownika Uriela Weinreicha English-Yiddish-English Dictionary (Weinreich 1968). Transliteracje są zaczerpnięte z tego samego źródła, gdzie są przedstawione jako "odpowiedniki fonetyczne". Transliteracja YIVO jest międzynarodowym standardem. Transliteracja Harkavy'ego z roku 1898 została załączona tylko dla porównania. Transkrypcja IPA odpowiada przykładom dźwiękowym w zalecanej przez YIVO wymowie, zamieszczonej na stronie http://yivo.org/about/index.php?tid=57&aid=275. Transkrypcja fonetyczna jest transkrypcją zwyczajową, stosowaną w polskojęzycznych publikacjach Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Warszawie i jako taka, choć bardziej zrozumiała dla ludzi posługujących się językiem polskim, nie stanowi żadnego oficjalnego standardu.

Symbol Transliteracja YIVO Transliteracja Harkavy'ego Transkrypcja IPA Transkrypcja fonetyczna Nazwa litery Uwagi
א (brak) (brak) (brak) (brak) sztumer alef Nie wymawia się jej i nie transkrybuje. Oznacza tylko, że sylaba zaczyna się od wymawianego ו ,י, lub złożenia tych liter.
אַ a a a a pasech alef
אָ o o ɔ o komec alef
ב b b b b bejs
בֿ v v v w wejs Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
ג g g g g giml
ד d d d d dalet
דז dz (brak) ʣ dz dalet zajen
דזש dzh (brak) ʤ dalet zajen szin
ה h h h h hej
ו u u ʊ u wow
וּ u (brak) ʊ u melupm wow Używane tylko w sąsiedztwie ו albo przed י.
װ v v v w cwej wown
ױ oy oi ɔj oj wow jud
ז z z z z zajen
זש zh zh ʒ ż zajen szin
ח kh ch x ch ches Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
ט t t t t tes
טש tsh (brak) ʧ cz tes szin
י y, i y, i j, i j, i jud Spółgłoskowe [j] na początku sylaby (z wyjątkiem wystąpienia po א). W innych przypadkach samogłoskowe [i].
יִ i (brak) i i chirek jud Używane jedynie po spółgłoskowym י lub w sąsiedztwie innej samogłoski.
ײ ey ei, ai ɛj ej cwej judn
ײַ ay (brak) aj aj pasech cwej judn
כּ k k k k kof Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
כ kh ch x ch chof
ך kh ch x ch lange chof Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
ל l l l, ʎ l lamed
מ m m m m mem
ם m m m m szlos mem Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
נ n n n n nun
ן n, m n, m n, ŋ, m n, m lange nun Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
ס s s s s samech
ע e e ɛ e ajen
פּ p p p p pej Nie ma odrębnej formy końcowej.
פֿ f f f f fej
ף f f f f lange fej Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
צ ts tz ʦ c cadek
ץ ts tz ʦ c lange cadek Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu.
ק k k k k kuf
ר r r ʀ r rejsz
ש sh sh ʃ sz szin
שׂ s s s s sin Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
תּ t t t t tof Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.
ת s s s s sof Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego.