żyd

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: Żydżyd.

żyd (język polski)[edytuj]

żydzi (1.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ʒɨt], AS[žyt], zjawiska fonetyczne: wygł. 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel.  wyznawca judaizmu
(1.2) przest. , pot.  skąpy człowiek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw.  kleks w gwarze uczniowskiej i skrybów
(2.2) jedna z gier karcianych
odmiana:
(1.1-2)
(2.1-2)
przykłady:
(1.1) Rabin musi być pobożnym żydem.
(1.2) Nie bądź żyd, kopsnij szluga!
(2.1) Skrybie kapnął atrament i zrobił trzy żydy.
składnia:
kolokacje:
(1.1) być żydem
(2.1) zrobić / postawić żyda
synonimy:
(1.1) starozakonny, wyznania mojżeszowego, judaista
(1.2) pot.  centuś, chytrus, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, żyła; chciwiec, harpagon, skąpiec
antonimy:
(1.1) goj
(1.2) hojny, szczodry, rozrzutny
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  Żyd m , Żydówka f , żydowskość f , żydzenie n , zażydzenie n , żydowszczyzna f 
zdrobn.  żydek m 
forma żeńska żydówka f 
czas.  żydzić ndk. , zażydzić dk. 
przym.  żydowski
przysł.  żydowsko
związki frazeologiczne:
biegać jak żyd po pustym sklepiewmawiać w żyda chorobękochajmy się jak bracia, liczmy się jak żydzi
etymologia:
(1.1) pierw. *žid < czes.  žid < słow.  žid < słow.  žyd < *žūd- < pień *jūd-[1]
uwagi:
(1.1) Pisze się Żyd, jeśli chodzi o członka narodu. Pisze się żyd, małą literą, jeśli chodzi o wyznawcę judaizmu, tak jak katolik, buddysta, protestant.
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: skąpiec
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: kleks
źródła:
  1. Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 30.