żyd

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: Żydżyd.

żyd (język polski)[edytuj]

żydzi (1.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ʒɨt], AS[žyt], zjawiska fonetyczne: wygł.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca judaizmu
(1.2) przest. pot. skąpy człowiek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. kleks w gwarze uczniowskiej i skrybów
(2.2) jedna z gier karcianych
odmiana:
(1.1-2)
(2.1-2)
przykłady:
(1.1) Rabin musi być pobożnym żydem.
(1.2) Nie bądź żyd, kopsnij szluga!
(2.1) Skrybie kapnął atrament i zrobił trzy żydy.
składnia:
kolokacje:
(1.1) być żydem
(2.1) zrobić / postawić żyda
synonimy:
(1.1) starozakonny, wyznania mojżeszowego, judaista
(1.2) pot. centuś, chytrus, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, żyła; chciwiec, harpagon, skąpiec
antonimy:
(1.1) goj
(1.2) hojny, szczodry, rozrzutny
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. Żyd m.-os., Żydówka f, żydowskość f, żydzenie n, zażydzenie n, żydowszczyzna f
zdrobn. żydek m.-os.
forma żeńska żydówka f
czas. żydzić ndk., zażydzić dk.
przym. żydowski
przysł. żydowsko
związki frazeologiczne:
biegać jak żyd po pustym sklepiewmawiać w żyda chorobękochajmy się jak bracia, liczmy się jak żydzi
etymologia:
(1.1) pierw. *žid < czes. žid < słow. žid < słow. žyd < *žūd- < pień *jūd-[1]
uwagi:
(1.1) Pisze się Żyd, jeśli chodzi o członka narodu. Pisze się żyd, małą literą, jeśli chodzi o wyznawcę judaizmu, tak jak katolik, buddysta, protestant.
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: skąpiec
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: kleks
źródła:
  1. Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 30.