Żyd

Żyd (język polski)

Żydzi (1.1)

wymowa:

^ⓘ, IPA: [ʒɨt], AS: [žyt], zjawiska fonetyczne: wygł.

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael i tworzącego światową diasporę etniczno-religijną; zob. też Żydzi w Wikipedii

odmiana:

(1.1)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	Żyd	Żydzi
dopełniacz	Żyda	Żydów
celownik	Żydowi	Żydom
biernik	Żyda	Żydów
narzędnik	Żydem	Żydami
miejscownik	Żydzie	Żydach
wołacz	Żydzie	Żydzi

przykłady:

(1.1) Większość Żydów mieszka obecnie w Izraelu i Stanach Zjednoczonych.

(1.1) Ksiądz przecież wie, że jestem Żyd i zostanę Żydem do śmierci. Żyd zawsze zostanie Żydem. Nawet żeby go wychrzcić.

składnia:

kolokacje:

(1.1) być Żydem • Żyd wieczny tułacz

synonimy:

(1.1) przest. Izraelita, Hebrajczyk, gw. warsz. mosiek, reg. krak. mosiek; pogard. jewrej; stpol. Żydowin

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. Żydowin mos, żyd mos, Żydzina mos, Żydziak mos, Żydziątko n, Żydzię n; żydostwo n, żydowskość ż, żydowszczyzna ż, żydokomuna ż

zdrobn. Żydek mos, żydek mos

zgrub. Żydzisko n

forma żeńska Żydówka, żydówka, zdrobn. Żydóweczka, zgrub. Żydowica

przym. żydowski

czas. zżydzieć, zażydzać, pożydzić, zażydzić, żydzieć, żydzić ndk.

przysł. po żydowsku

związki frazeologiczne:

kochajmy się jak bracia, liczmy się jak Żydzi / kochajmy się jak bracia, rachujmy się jak Żydzi • czekać jak Żydzi Mesjasza

etymologia:

prasł. *židъ < wł. giudeo < łac. Iūdaeus < gr. Ἰουδαῖος < hebr. יְהוּדִי‏ (jehudi) lub też forma skrócona od stpol. Żydowin, a dopiero ta z wł. giudeo itd.

ogsłow., por. czes. Žid, słc. Žid, dłuż. Žyd, słń. Žid, białor. жыд (rzadkie); zapożyczone z języków słowiańskich: węg. Zsidó

uwagi:

• Wielką literą piszemy Żyd w znaczeniu członka narodu (tak jak Polak, Japończyk), natomiast małą literą piszemy żyd w znaczeniu wyznawcy judaizmu (tak jak katolik, buddysta).
• zob. też Żydzi w Wikicytatach

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) Jew
• baskijski: (1.1) judu
• białoruski: (1.1) яўрэй m, габрэй m, rzad. жыд m
• bułgarski: (1.1) евреин m
• czeski: (1.1) Žid m
• dolnołużycki: (1.1) Žyd m
• duński: (1.1) jøde w
• dżuhuri: (1.1) ז'אוּהאוּר (dżuhur)
• esperanto: (1.1) judo
• farerski: (1.1) jødi m
• fiński: (1.1) juutalainen
• francuski: (1.1) juif m
• hebrajski: (1.1) יהודי m (jehudi)
• hiszpański: (1.1) judío m
• islandzki: (1.1) gyðingur m
• jidysz: (1.1) ייִד m (jid), ישׂראל m (jisroel)
• karaimski: (1.1) раббан
• kazachski: (1.1) яһуди
• kornijski: (1.1) Yedhow m
• niemiecki: (1.1) Jude m
• nowogrecki: (1.1) Ιουδαίος m, Εβραίος m
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.1)
• połabski: (1.1) zaid m
• portugalski: (1.1) judeu m
• rosyjski: (1.1) еврей m
• serbsko-chorwacki: (1.1) židov m, židovin m
• słowacki: (1.1) Žid m
• słoweński: (1.1) gw. židov m
• szwedzki: (1.1) jude w
• ukraiński: (1.1) єврей m
• wilamowski: (1.1) Jud m, Jüd m
• włoski: (1.1) ebreo m

źródła: